Subsidies

Wat wij doen

Een subsidie is een financiële bijdrage die een bestuursorgaan – vaak de gemeente of een ander overheidsorgaan – ter beschikking stelt voor bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor geleverde goederen of diensten. Deze publiekrechtelijke aanspraak is geregeld in titel 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht (artikel 4:21 Algemene wet bestuursrecht).

Subsidie speelt op talloze plekken in het sociaal domein: van welzijnswerk, jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning tot verduurzaming van woningen, zoals dak-, vloer- of bodemisolatie. Zowel particulieren als gemeenten, verenigingen, stichtingen, coöperaties en besloten vennootschappen kunnen subsidie aanvragen of verstrekken.

Wij staan zowel de subsidieverstrekkende overheid bij als de aanvrager en ontvanger. Of u nu een internationaal concern bent dat een innovatiesubsidie aanvraagt of de bakker op de hoek die een verduurzamingssubsidie misloopt: onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen helpen u verder. Vragen over subsidies? Neem dan contact met ons op!

Subsidieverlening en subsidievaststelling

Het subsidieproces kent in beginsel twee beslismomenten. Eerst neemt het bestuursorgaan een besluit tot subsidieverlening: een voorwaardelijke aanspraak op een bedrag voor nog te verrichten activiteiten (artikel 4:29 en verder Algemene wet bestuursrecht). Vaak volgt een voorschot. Na afloop van de gesubsidieerde activiteiten volgt de definitieve subsidievaststelling (artikel 4:42 tot en met 4:47 Algemene wet bestuursrecht), waarbij het bestuursorgaan controleert of aan de voorwaarden is voldaan. Pas met de vaststelling ontstaat een onvoorwaardelijke aanspraak op uitbetaling.

Het bestuursorgaan mag de subsidie op grond van artikel 4:46 Algemene wet bestuursrecht lager vaststellen dan verleend, bijvoorbeeld omdat de activiteiten niet of niet geheel hebben plaatsgevonden of niet aan de verplichtingen is voldaan. Voor zowel een gemeente die subsidie verstrekt als een ontvanger – van een grote zorginstelling tot een kleine sportvereniging – is het cruciaal dat de voorwaarden, de meldplicht en de verantwoording helder en aantoonbaar zijn nageleefd.

Intrekking en terugvordering van subsidie

Een bestuursorgaan kan een subsidieverlening of -vaststelling onder voorwaarden intrekken of ten nadele van de ontvanger wijzigen. Tijdens de verleningsfase gebeurt dat op grond van artikel 4:48 Algemene wet bestuursrecht; na de vaststelling gelden de strengere gronden van artikel 4:49 Algemene wet bestuursrecht (bijvoorbeeld onjuiste of onvolledige gegevens). Op grond van artikel 4:57 Algemene wet bestuursrecht kunnen onverschuldigd betaalde subsidiebedragen worden teruggevorderd, met een verjaringstermijn van vijf jaar na de dag van vaststelling.

Bij terugvordering speelt het evenredigheidsbeginsel een steeds grotere rol: de bestuursrechter toetst of de gevolgen van een (volledige) terugvordering niet onevenredig zijn in verhouding tot het gebrek. Wij beoordelen of een terugvorderingsbesluit standhoudt en voeren namens overheid of ontvanger het verweer.

Bezwaar en beroep tegen subsidiebesluiten

Vrijwel elk subsidiebesluit is een besluit in de zin van artikel 1:3 Algemene wet bestuursrecht, waartegen rechtsbescherming openstaat. Tegen een afwijzing, een lagere vaststelling of een intrekking kunt u binnen zes weken bezwaar maken bij het bestuursorgaan, gevolgd door beroep bij de rechtbank en hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Wordt een voorschot teruggevorderd, dan is tijdig en goed onderbouwd bezwaar van groot belang.

Een sterk bezwaar- of beroepschrift vraagt om grondige kennis van het subsidierecht en de bijbehorende regeling. Wij stellen vast of een procedure kans van slagen heeft, dienen een zienswijze of bezwaar in en staan u bij in beroep en hoger beroep.

Subsidie en staatssteun

Subsidies aan ondernemingen die een economische activiteit verrichten, kunnen kwalificeren als staatssteun in de zin van de Europese regelgeving (artikel 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie). Onrechtmatig verleende staatssteun kan worden teruggevorderd, met grote financiële gevolgen voor zowel de verstrekkende overheid als de ontvanger. Wij adviseren over staatssteunrisico’s, de toepassing van de de-minimisverordening en de Algemene Groepsvrijstellingsverordening, zodat een subsidie juridisch houdbaar wordt vormgegeven.

Subsidies binnen het sociaal domein

In het sociaal domein verstrekken gemeenten subsidies voor onder meer maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp, welzijn en participatie. De keuze tussen subsidie en aanbesteding luistert nauw en raakt aan onze expertises rond aanbestedingen in het sociale domein en contracten in het sociale domein. Ook spelen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Jeugdwet en de Participatiewet vaak een rol bij de voorwaarden en doelen van een subsidieregeling.

Subsidies vormen een onderdeel van onze brede expertise binnen Sociaal Domein. Of u nu een gemeente, een internationaal concern of de bakker op de hoek bent: onze advocaten en bedrijfsjuristen begeleiden de hele cyclus van aanvraag, vaststelling en eventueel bezwaar of terugvordering.