Schuldhulpverlening

Wat wij doen

Schuldhulpverleners treden op als bemiddelaar tussen debiteuren en crediteuren, voor diegenen die in financiële moeilijkheden verkeren. Het doel is om een oplossing te vinden voor de probleemschulden van een klant.

In de schuldhulpverlening komt steeds meer aandacht voor preventie. Voorlichting om schulden te voorkomen, vroegtijdige signalering van financiële problemen en trainingen om cliënten te beschermen tegen (nieuwe) problemen of om hen permanent financieel onafhankelijk te laten zijn belangrijke activiteiten voor preventie.

Er zijn situaties denkbaar waarin er geen sprake is van een problematische schuldensituatie of waarin de klant zelf zijn problemen kan oplossen. In dit geval kunnen informatie- en consultatietools worden gebruikt. De cliënt wordt geholpen om zijn of haar situatie zelfstandig aan te pakken of te managen. Dit is meestal advies over retourvoorstellen, budgetgidsen en budgetcoaching.

Vragen omtrent schuldhulpverlening? Neem dan contact met ons op!

Schuldhulpverlening als wettelijke taak: de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening

Sinds de inwerkingtreding van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) in 2012 is schuldhulpverlening een wettelijke taak van gemeenten. Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor een breed toegankelijk aanbod van schuldhulpverlening aan inwoners en heeft daarin een regierol bij het voorkomen en oplossen van problematische schulden. Na een aanvraag stelt de gemeente binnen acht weken een beschikking vast en legt zij de afspraken vast in een plan van aanpak. Die beschikking is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), waardoor bestuursrechtelijke rechtsbescherming openstaat.

Vanaf 1 januari 2021 is de Wgs uitgebreid met een grondslag voor vroegsignalering: vaste lasten-partners zoals verhuurders, energie- en drinkwaterbedrijven en zorgverzekeraars geven betalingsachterstanden door aan de gemeente, zodat zij inwoners proactief een hulpaanbod kan doen. Voor gemeenten en hun ketenpartners in het Sociaal Domein roept dit vragen op over gegevensuitwisseling, privacy en de reikwijdte van de hulpplicht. Onze advocaten en bedrijfsjuristen adviseren overheden, samenwerkingsverbanden en uitvoeringsorganisaties hierover, en staan tegelijk ondernemers bij – van internationaal concern tot de bakker op de hoek – die met financiële problemen of een geweigerde regeling te maken krijgen.

Bezwaar en beroep bij afwijzing of intrekking

Wijst de gemeente een aanvraag om schuldhulpverlening af, of trekt zij een lopend traject in, dan kan de betrokkene daartegen bezwaar maken. Omdat de beslissing een besluit in de zin van de Awb is, geldt een bezwaartermijn van zes weken na bekendmaking van het besluit (artikel 6:7 Awb). Wordt het bezwaar ongegrond verklaard, dan staat beroep open bij de rechtbank, sector bestuursrecht, en daarna hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep of de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Bij spoed kan een voorlopige voorziening worden gevraagd aan de voorzieningenrechter (artikel 8:81 Awb).

De Nationale ombudsman heeft zich kritisch getoond over de weigeringsgronden die gemeenten hanteren. Een geslaagd bezwaar staat of valt met een goed onderbouwd bezwaarschrift, waarin de toegangsvoorwaarden, het evenredigheidsbeginsel en de motiveringsplicht centraal staan. Dit is specialistisch werk waarvoor onze advocaten zijn opgeleid.

Weigeringsgronden: wanneer mag de gemeente schuldhulp weigeren?

De Wgs gaat uit van brede toegankelijkheid, maar kent enkele bijzondere weigeringsgronden. Op grond van artikel 3, derde lid, van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening kan het college schuldhulpverlening weigeren wanneer een persoon fraude heeft gepleegd die financiële benadeling van een bestuursorgaan tot gevolg heeft en hij in verband daarmee onherroepelijk strafrechtelijk is veroordeeld of een bestuurlijke boete heeft gekregen. Een weigering of beperking moet altijd voldoen aan de eisen van proportionaliteit en motivering. Een categorische uitsluiting – bijvoorbeeld van zelfstandig ondernemers of van mensen met een koopwoning – verhoudt zich slecht tot de wettelijke opdracht en sneuvelt regelmatig bij de bestuursrechter.

Adempauze: het breed moratorium en dwangmiddelen

Loopt het minnelijke traject vast doordat één of meer schuldeisers blijven incasseren, dan biedt de wet instrumenten om rust te creëren. Op grond van artikel 5 van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening kan de rechter op verzoek een breed moratorium uitspreken: een afkoelingsperiode van maximaal zes maanden waarin schuldeisers hun verhaalsrechten niet kunnen uitoefenen, zodat de schuldhulpverlener ruimte krijgt om tot een regeling te komen.

Daarnaast bevat de Faillissementswet dwangmiddelen die het minnelijke traject ondersteunen. Met een verzoek op grond van artikel 287a van de Faillissementswet kan de rechter een onwillige schuldeiser dwingen mee te werken aan een aangeboden schuldregeling (de dwangakkoord-procedure). Op grond van artikel 287b van de Faillissementswet kan een voorlopige voorziening (smal moratorium) worden gevraagd om bijvoorbeeld een huisuitzetting of afsluiting van energie tijdelijk tegen te houden. Het inzetten van deze instrumenten vraagt om scherpe procespositiekeuzes; onze juristen wegen per situatie af welke route de beste kans biedt.

Van minnelijk traject naar Wsnp

Schuldhulpverlening kent een minnelijk en een wettelijk spoor. In het minnelijke traject onderhandelt de gemeente of een schuldhulporganisatie met de schuldeisers over een schuldregeling, meestal met een aflossings- of saneringsperiode van achttien maanden. Slaagt dat niet, omdat niet met alle schuldeisers overeenstemming wordt bereikt, dan kan via de rechtbank een beroep worden gedaan op de Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp).

Voor toelating tot de Wsnp gelden de voorwaarden van artikel 288 van de Faillissementswet, waaronder de eis dat de schulden te goeder trouw zijn ontstaan en onbetaald gelaten. De hardheidsclausule van artikel 288, derde lid, van de Faillissementswet biedt de rechter de mogelijkheid om iemand toch toe te laten wanneer de oorzaak van de problematische schulden onder controle is gebracht. Een goede aansluiting tussen het minnelijke en het wettelijke traject is essentieel; wij begeleiden schuldenaren en betrokken organisaties door beide sporen heen.

Wat MKB Juristen voor u doet

Schuldhulpverlening raakt zowel het bestuursrecht (toegang, bezwaar en beroep) als het insolventierecht (moratorium, dwangakkoord, Wsnp). MKB Juristen werkt met gemengde teams van advocaten én bedrijfsjuristen, waardoor wij beide invalshoeken combineren. Wij adviseren gemeenten en uitvoeringsorganisaties over de inrichting van hun schuldhulpbeleid binnen het Sociaal Domein, en staan ondernemers en particulieren bij in geschillen over toegang tot schuldhulp of in een traject richting een schuldregeling. Of u nu een groot concern bent of de bakker op de hoek: wij denken mee over een werkbare en juridisch houdbare oplossing.

Vragen over schuldhulpverlening, een afwijzing of een vastgelopen schuldregeling? Neem gerust contact met ons op.