Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

Wat wij doen

Er is een verschil tussen de Wmo en de Jeugdwet. De Wmo kan benaderd worden als een burger bijvoorbeeld ondersteuning nodig heeft om zelfstandig te kunnen wonen of dat de burger wil meedoen in de samenleving. De burger dient wel ouder dan 18 jaar te zijn. De Jeugdwet ondersteunt kinderen en jongeren die de leeftijd van 18 nog niet bereikt heeft.

De Wmo heeft de verantwoordelijkheid om burgers die niet zelfredzaam is te ondersteunen. De ondersteuning wordt thuis gegeven. Dus denk hierbij aan:

• De mantelzorger te ontlasten
• Bij huiselijke geweld de burger opvangen
• Burgers die dakloos zijn te begeleiden.

Wij staan particulieren bij het aanvragen van Wmo en eventuele weigering bij de aanvraag. Tevens staan wij ondernemingen bij die werkzaamheden uitvoeren vanuit de Wmo.
Tot slot kunnen wij juridische ondersteuning bieden aan een overheidsorganisatie.

Vragen omtrent Wmo? Neem dan contact met ons op!

De Wmo 2015 in het sociaal domein

De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) legt de verantwoordelijkheid voor maatschappelijke ondersteuning bij de gemeente. Binnen het Sociaal Domein staat de Wmo naast de Jeugdwet en de Participatiewet. De gemeente moet inwoners die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn ondersteunen bij zelfredzaamheid, participatie, beschermd wonen en opvang. Anders dan bij de Jeugdwet gaat het bij de Wmo om volwassenen vanaf 18 jaar.

Wij benaderen de Wmo nadrukkelijk vanuit het sociaal domein: niet alleen vanuit het perspectief van de individuele cliënt, maar óók vanuit de positie van gemeenten en zorgaanbieders die de wet uitvoeren. Onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen bedienen daarbij elke partij, van een grote regionale zorgaanbieder tot de zelfstandige begeleider die als ondernemer een contract met de gemeente sluit.

Maatwerkvoorziening en algemene voorziening

De Wmo 2015 kent twee soorten ondersteuning. Een algemene voorziening is vrij toegankelijk zonder uitgebreid onderzoek, denk aan een boodschappendienst of een inloophuis. Een maatwerkvoorziening is afgestemd op de persoonlijke situatie van de cliënt, bijvoorbeeld huishoudelijke hulp, individuele begeleiding, dagbesteding, een woningaanpassing of een vervoersvoorziening.

Voordat de gemeente een maatwerkvoorziening toekent, voert zij een onderzoek uit naar de behoeften, persoonskenmerken en mogelijkheden van de cliënt. Dat onderzoek vindt vaak plaats in een zogenoemd keukentafelgesprek. Een veelvoorkomend geschilpunt is of de gemeente een cliënt mag doorverwijzen naar een algemene voorziening, terwijl die voorziening feitelijk niet passend is. Rechters toetsen of de geboden ondersteuning adequaat is: zij moet daadwerkelijk een passende bijdrage leveren aan de zelfredzaamheid en participatie van de cliënt.

Eigen bijdrage, abonnementstarief en het CAK

Voor de meeste Wmo-ondersteuning betaalt de cliënt een eigen bijdrage. Sinds de invoering van het abonnementstarief geldt voor veel maatwerkvoorzieningen een vast maximumbedrag per maand, ongeacht inkomen of vermogen. Het Centraal Administratie Kantoor (CAK) stelt de eigen bijdrage vast en int deze. Een besluit van het CAK over de hoogte van de eigen bijdrage is een besluit waartegen bezwaar en beroep openstaan; de termijn voor bezwaar bedraagt zes weken.

Let op: de gemeente bepaalt óf er een eigen bijdrage verschuldigd is, terwijl het CAK de hoogte vaststelt en int. Voor wie het tarief wil aanvechten, is het dus van belang het juiste besluit en het juiste bestuursorgaan aan te spreken. Wij verwijzen voor de samenhang met schulden ook naar onze pagina schuldhulpverlening.

Persoonsgebonden budget (pgb) en zorg in natura

De cliënt kan ondersteuning ontvangen als zorg in natura, waarbij de gemeente de hulp inkoopt bij gecontracteerde aanbieders, of als persoonsgebonden budget (pgb). Met een pgb kiest en huurt de cliënt zelf zijn ondersteuning in; de uitbetaling verloopt via de Sociale Verzekeringsbank. De gemeente mag aan een pgb voorwaarden verbinden en kan een aanvraag weigeren, bijvoorbeeld als de kwaliteit of de pgb-vaardigheid onvoldoende is gewaarborgd. Geschillen over de hoogte van een pgb-tarief of over de weigering ervan komen wij in onze praktijk regelmatig tegen.

Geschillen tussen gemeente en zorgaanbieder

De relatie tussen gemeente en zorgaanbieder is grotendeels civielrechtelijk: de gemeente koopt ondersteuning in via overeenkomsten of via een aanbesteding. In die contracten kan de gemeente bedingen dat zij controle uitoefent op de financiële rechtmatigheid van de bestede middelen. De Hoge Raad heeft bevestigd dat een gemeente in een privaatrechtelijke overeenkomst zulke controlebevoegdheden mag bedingen.

Daarnaast kent de Wmo 2015 een vorm van bestuursrechtelijk toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid. Wij staan zowel gemeenten bij die toezicht uitoefenen, contracten handhaven of terugvorderen, als aanbieders die zich verweren tegen een terugvordering, een opschorting van betalingen of een beëindiging van het contract. Voor zorgaanbieders is de privacypositie van cliëntgegevens daarbij cruciaal; zie onze pagina over privacy in het sociale domein.

Bezwaar en beroep tegen een Wmo-besluit

Een besluit van de gemeente over een maatwerkvoorziening, bijvoorbeeld een afwijzing, een vermindering van uren of een beëindiging, is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Daartegen kan de cliënt binnen zes weken bezwaar maken bij de gemeente. Verklaart de gemeente het bezwaar ongegrond, dan staat beroep open bij de rechtbank (sector bestuursrecht) en vervolgens hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep, de hoogste rechter in Wmo-zaken.

Het is van belang om scherp onderscheid te maken tussen het besluit van de gemeente, dat door de bestuursrechter wordt getoetst, en de feitelijke uitvoering door de zorgaanbieder. Klachten over de kwaliteit van de feitelijk geleverde zorg lopen doorgaans via een klachtenprocedure of, in voorkomende gevallen, via de civiele rechter, en niet via de bestuursrechter.

Wat MKB Juristen voor u kan betekenen

Onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen werken voor elke schakel in de Wmo-keten: van het internationale concern dat als zorgaanbieder gemeentecontracten beheert tot de bakker op de hoek die als kleine ondernemer met een gemeente te maken krijgt, en van de gemeente zelf tot de individuele cliënt.

Wij ondersteunen onder meer bij:

• het aanvragen van een Wmo-maatwerkvoorziening en het maken van bezwaar tegen een afwijzing of korting;
• beroep en hoger beroep bij de bestuursrechter en de Centrale Raad van Beroep;
• geschillen over de eigen bijdrage en besluiten van het CAK;
• het opstellen, beoordelen en handhaven van contracten tussen gemeente en zorgaanbieder;
• toezicht, terugvordering en rechtmatigheidskwesties voor gemeenten en aanbieders;
• privacy- en gegevensvraagstukken bij de uitvoering van de Wmo.

Vragen over de Wet maatschappelijke ondersteuning? Neem dan contact met ons op.