Beleggingsadvies & prospectussen

Wat wij doen

Beleggingsadvies
Op beleggingsadviseurs rust een bijzondere zorgplicht ten aanzien van de financiële positie en het risicoprofiel van klanten. De bijzondere zorgplicht van beleggingsadviseurs ziet erop beleggers te beschermen tegen ondeugdelijke adviezen. De bijzondere zorgplicht is het meest verstrekkend bij particuliere, onervaren beleggers. Ondeugdelijke adviezen en schending van de zorgplicht kunnen zorgen voor aansprakelijkheid van de beleggingsadviseur.

Prospectus
Wanneer ondernemingen naar de beurs gaan (IPO), dienen zij een prospectus uit te geven om de belegger te informeren over essentiële beleggersinformatie. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht en verleent goedkeuring of afkeuring aan prospectussen. Schending van prospectus-vereisten, zoals het niet delen van alle benodigde informatie of een misleidende weergave van de werkelijkheid, kan leiden tot civielrechtelijke aansprakelijkheid.

Binnen onze praktijkgroep financieel recht houden wij ons bezig met verschillende vraagstukken in de sfeer van beleggingsadviezen, prospectussen, schending van de bijzondere zorgplicht en misleiding.

Wij hebben de kennis en expertise om uiteenlopende rollen op ons te nemen: van advisering tot geschilbeslechting. Wij hebben een ervaren team van advocaten en juristen op het gebied van financieel recht. Neem contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.

Het juridisch kader: zorgplicht en prospectusplicht

Beleggingsadvies en de uitgifte van een prospectus zijn stevig verankerd in het financieel recht. Twee normenstelsels staan daarin centraal. Het eerste is de zorgplicht van de beleggingsadviseur. Op grond van artikel 4:23 van de Wet op het financieel toezicht (Wft) moet een adviseur de geschiktheid van het advies toetsen: hij wint informatie in over de financiële positie, kennis, ervaring, doelstellingen en risicobereidheid van de cliënt (de geschiktheidstoets, ook wel “ken-uw-klant”). Daarnaast geldt de civielrechtelijke zorgplicht van de goed opdrachtnemer op grond van artikel 7:401 van het Burgerlijk Wetboek (BW), en voor banken en beleggingsondernemingen de in de rechtspraak ontwikkelde bijzondere zorgplicht. Het tweede stelsel is de prospectusplicht: op grond van artikel 5:2 Wft is het verboden effecten aan het publiek aan te bieden of tot de handel toe te laten zonder een door de AFM goedgekeurd prospectus.

Prospectusplicht, AFM-goedkeuring en vrijstellingen

Wie effecten zoals aandelen of obligaties aanbiedt aan het publiek, heeft in beginsel een goedgekeurd prospectus nodig. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) toetst het prospectus aan de Prospectusverordening (EU) 2017/1129 en de Wft en heeft daarvoor een termijn van in beginsel tien werkdagen per ingediende versie. Niet elke uitgifte valt onder de plicht. Er gelden vrijstellingen, onder meer:

• aanbiedingen uitsluitend aan gekwalificeerde beleggers;
• aanbiedingen aan minder dan 150 personen per lidstaat (de besloten-kringvrijstelling);
• aanbiedingen met een nominale waarde of minimuminleg van ten minste EUR 100.000 per stuk;
• de nationale vrijstelling tot EUR 5.000.000, berekend over een periode van twaalf maanden.

Bij die laatste vrijstelling vervalt het prospectus, maar niet de informatieplicht: de aanbieder moet de aanbieding vooraf melden bij de AFM, een voorgeschreven AFM-informatiedocument opstellen en in reclame-uitingen een vrijstellingsvermelding opnemen. Wij beoordelen of uw uitgifte prospectusplichtig is, begeleiden het goedkeuringstraject bij de AFM of stellen het informatiedocument op bij een vrijgestelde aanbieding. Dat speelt ook bij crowdfunding en bredere transacties op de kapitaalmarkten.

Prospectusaansprakelijkheid en misleiding

Een prospectus dat onvolledig of misleidend is, kan leiden tot civielrechtelijke aansprakelijkheid. Voor de professionele belegger loopt de vordering doorgaans via artikel 6:194 BW (misleidende mededelingen) en de algemene onrechtmatige daad van artikel 6:162 BW. Voor de consument-belegger gelden de bepalingen over oneerlijke handelspraktijken: artikel 6:193c BW (misleidende handeling) en artikel 6:193d BW (misleidende omissie), onderdeel van de afdeling 6:193a tot en met 6:193j BW. Daarnaast verbiedt artikel 5:13 Wft een misleidend prospectus. Een belangrijk voordeel van de route via 6:194 en 6:193 BW is de omkering van de bewijslast: de aangesproken partij moet de juistheid en volledigheid van de mededeling bewijzen. De rechter neemt bovendien doorgaans aan dat er causaal verband bestaat tussen de misleiding en de beleggingsbeslissing. Aansprakelijk kunnen zijn: de uitgevende instelling, de begeleidende banken (het syndicaat) en betrokken adviseurs. Wij staan zowel benadeelde beleggers bij in een aansprakelijkstelling als uitgevende instellingen die zich tegen een claim moeten verweren.

Schending van de zorgplicht bij beleggingsadvies

Schendt een adviseur, bank of vermogensbeheerder de zorgplicht, dan kan de belegger schadevergoeding vorderen. De grondslag is wanprestatie op grond van artikel 6:74 BW of onrechtmatige daad op grond van artikel 6:162 BW. Typische verwijten zijn: een advies dat niet past bij het risicoprofiel, onvoldoende waarschuwen voor risico’s, een te eenzijdige of geconcentreerde portefeuille, of het niet bewaken van de portefeuille. De bijzondere zorgplicht weegt het zwaarst tegenover de particuliere, onervaren belegger en minder zwaar tegenover de professionele partij. Bij de schadeberekening speelt vaak eigen schuld een rol: op grond van artikel 6:101 BW kan de schade deels voor rekening van de belegger blijven, bijvoorbeeld omdat hij waarschuwingen in de wind sloeg. Wij brengen de zorgplichtschending en de schade nauwkeurig in kaart en procederen zo nodig bij de civiele rechter, het Kifid of in een collectieve actie.

Onze aanpak: van advies tot procedure

Of u nu een internationaal concern bent dat naar de beurs wil, een groeibedrijf dat kapitaal ophaalt, of de ondernemer om de hoek die een belegging deed waarover hij verkeerd is geadviseerd: wij schakelen tussen de verschillende rollen. Onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen werken praktisch en oplossingsgericht. In een eerste fase beoordelen wij de positie: is er een prospectusplicht, is de zorgplicht geschonden, en hoe sterk staat een eventuele claim? Vervolgens kiezen wij samen met u de route: een schikking, een procedure of begeleiding van het uitgiftetraject. Waar nodig stemmen wij af met aanpalende vraagstukken zoals financiële procesvoering en financieel toezicht.

Veelgestelde vragen over beleggingsadvies en prospectussen

Wanneer heb ik een goedgekeurd prospectus nodig?
In beginsel zodra u effecten aan het publiek aanbiedt of tot de handel laat toelaten (artikel 5:2 Wft). Blijft uw aanbieding onder EUR 5.000.000 over twaalf maanden, of valt zij onder een andere vrijstelling, dan is goedkeuring niet vereist, maar geldt vaak wel een meldings- en informatieplicht bij de AFM.

Mijn beleggingsadviseur heeft mij verkeerd geadviseerd. Wat kan ik doen?
U kunt de adviseur aansprakelijk stellen wegens schending van de zorgplicht (artikel 7:401 en 6:74 BW). Wij beoordelen of het advies paste bij uw profiel, berekenen de schade en bespreken of een claim, een klacht bij het Kifid of een procedure de beste route is.

Wie is aansprakelijk voor een misleidend prospectus?
Naast de uitgevende instelling kunnen de begeleidende banken en betrokken adviseurs worden aangesproken, op grond van artikel 6:194 of 6:193c en 6:193d BW. De bewijslast over de juistheid van de mededelingen ligt daarbij bij de aangesproken partij.