Aansprakelijkheidsgeschillen

Wat wij doen

Schadevoorvallen die zijn veroorzaakt door anderen, kunnen in veel gevallen worden verhaald op de verzekering van de veroorzaker. Op het moment de veroorzaker niet uit eigen wil zijn verzekeraar inschakelt, moet er als eerste stap aansprakelijkheid worden gesteld.

Aan de hand van de feiten en omstandigheden moet worden onderzocht welke partij in een bepaalde situatie aansprakelijk is. Hierbij geldt als uitgangspunt dat eenieder zijn eigen schade dient te dragen. In sommige uitzonderingsgevallen is de schade veroorzakende partij echter niet de partij die aansprakelijk kan worden gesteld voor de schade. Het is dan ook belangrijk om te onderzoeken en te beoordelen wie aansprakelijk is voor bepaalde schade.

Binnen onze praktijkgroep hebben onze juristen en advocaten de ervaring en deskundigheid om de aansprakelijkheid in specifieke situaties te beoordelen. Op het moment dat een geschil ontstaat over de vestiging van de aansprakelijk zal de rechtspositie worden beoordeeld. Op basis van deze beoordeling zal worden getracht in onderhandeling te treden of zal een gerechtelijke procedure worden opgestart.

Wij hebben de ervaring en expertise om uiteenlopende rollen op ons te nemen van advisering tot geschilbeslechting. Wij hebben een ervaren team van advocaten en juristen op het gebied van het verzekeringsrecht. Neem contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.

Aansprakelijkheidsgeschillen binnen het verzekeringsrecht

Een aansprakelijkheidsgeschil draait om de vraag wie juridisch verantwoordelijk is voor geleden schade en wie die schade moet vergoeden. Binnen het verzekeringsrecht krijgt dat een eigen dimensie: vrijwel altijd staat een verzekeraar op de achtergrond. Of u nu de schade wilt verhalen op de aansprakelijkheidsverzekeraar van de veroorzaker, een beroep doet op uw eigen aansprakelijkheidsverzekering, of juist door een benadeelde wordt aangesproken — telkens is de gedekte aansprakelijkheid het scharnierpunt. De aansprakelijkheidsvraag en de dekkingsvraag lopen daarbij door elkaar heen.

Onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen behandelen deze geschillen voor de volle breedte van het bedrijfsleven: van een internationaal concern met een wereldwijd aansprakelijkheidsprogramma tot de bakker op de hoek die door een klant aansprakelijk wordt gesteld. Wij beoordelen zowel de juridische grondslag van de aansprakelijkheid als de vraag of en hoe een verzekeraar daarvoor moet uitkeren.

Grondslagen van aansprakelijkheid

De wet kent twee hoofdwegen waarlangs aansprakelijkheid kan ontstaan. Bij wanprestatie wordt een verbintenis uit overeenkomst niet nagekomen; de grondslag is artikel 6:74 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Bij een onrechtmatige daad ontstaat aansprakelijkheid buiten een contract om, op grond van artikel 6:162 BW. Voor een geslaagde aanspraak op grond van onrechtmatige daad moeten doorgaans onrechtmatigheid, toerekenbaarheid, schade, causaal verband en relativiteit aanwezig zijn.

Daarnaast kent het BW bijzondere aansprakelijkheidsgronden die in verzekeringsgeschillen vaak terugkomen, zoals werkgeversaansprakelijkheid voor arbeidsongevallen en beroepsziekten (artikel 7:658 BW), aansprakelijkheid voor gebrekkige producten (artikel 6:185 BW) en aansprakelijkheid voor zaken, opstallen en ondergeschikten (de artikelen 6:170 tot en met 6:174 BW). Welke grondslag van toepassing is, bepaalt niet alleen óf er aansprakelijkheid bestaat, maar ook welke verzekering dekking biedt.

Aansprakelijkheid en dekking onder de polis

Aansprakelijkheid stellen is één ding, vergoed krijgen is een tweede. Een aansprakelijkheidsverzekeraar toetst zelfstandig of het schadevoorval onder de polisvoorwaarden valt. Discussie ontstaat geregeld over de uitleg van die voorwaarden, over uitsluitingen, eigen risico en over de vraag of het schadevoorval binnen de looptijd en de dekkingsomvang valt. Dergelijke dekkingsgeschillen kunnen het verhaal van de schade volledig blokkeren.

Voor het verzekeringsrecht is van belang dat een benadeelde bij personenschade onder omstandigheden een eigen, rechtstreeks vorderingsrecht heeft tegen de aansprakelijkheidsverzekeraar van de veroorzaker (de directe actie van artikel 7:954 BW). Bij verkeersschade biedt de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen (WAM) een vergelijkbaar rechtstreeks vorderingsrecht op de WAM-verzekeraar. Wij beoordelen per situatie welke route het snelst tot een uitkering leidt.

Regres en verhaal door de verzekeraar

Heeft uw eigen verzekeraar de schade al vergoed, dan treedt deze door subrogatie in uw rechten en kan hij de schade verhalen op de aansprakelijke partij of diens verzekeraar (artikel 7:962 BW). Dit regres speelt voortdurend tussen verzekeraars onderling, maar raakt ook de verzekerde rechtstreeks — bijvoorbeeld wanneer een eigen risico, een onverzekerd schadedeel of een verweer over schuld in het geding is.

Wij staan zowel verzekeraars bij in hun regrespositie als verzekerden en bedrijven die met een regresvordering worden geconfronteerd. Daarbij beoordelen wij of de oorspronkelijke aansprakelijkheid stand houdt, of de verzekeraar het verhaalde bedrag correct heeft begroot en of er verweren zijn die de vordering geheel of gedeeltelijk afweren.

Causaal verband en schadebegroting

Een aansprakelijkheidsgeschil wint of verliest vaak op twee punten: het causaal verband en de omvang van de schade. Alleen schade die in zodanig verband staat met de gebeurtenis dat zij redelijkerwijs is toe te rekenen, komt voor vergoeding in aanmerking (artikel 6:98 BW). De schade zelf wordt begroot aan de hand van de wettelijke maatstaven voor vermogensschade en, waar de wet dat toelaat, ander nadeel (de artikelen 6:95 tot en met 6:97 BW).

In de praktijk zien wij dat een geschil zich verplaatst van de aansprakelijkheidsvraag naar de hoogte van de schadevergoeding: welke schadeposten zijn redelijk, hoe wordt toekomstige schade gekapitaliseerd en in hoeverre speelt eigen schuld (artikel 6:101 BW) een rol? Met onderbouwde schadeberekeningen en, waar nodig, deskundigenrapporten zorgen wij dat het verhaal niet op de begroting strandt.

Hoe wij u bijstaan

Wij beginnen met een scherpe analyse van uw rechtspositie: welke grondslag, welke partij is aansprakelijk, welke verzekering biedt dekking en hoe sterk staat het bewijs. Op basis daarvan stellen wij waar nodig de wederpartij of de verzekeraar aansprakelijk, voeren wij de onderhandelingen en treffen wij zo mogelijk een schikking. Lukt dat niet, dan procederen onze advocaten bij de civiele rechter of, bij geschillen met de eigen verzekeraar, via de daarvoor geëigende route zoals de klachtprocedure bij het Kifid.

Doordat advocaten en bedrijfsjuristen in één team samenwerken, schakelen wij moeiteloos tussen advies, regie en procesvoering. Of het nu gaat om een omvangrijke bedrijfsschade van een corporate of om een individuele ondernemer met een afgewezen claim: u krijgt steeds een pragmatische, op verhaal gerichte aanpak.

Veelgestelde vragen over aansprakelijkheidsgeschillen

Hoe stel ik iemand aansprakelijk voor mijn schade?
Een aansprakelijkstelling gebeurt in de praktijk altijd schriftelijk, zodat u bewijs hebt. In de brief omschrijft u het voorval, de grondslag van de aansprakelijkheid en de schade. Vaak richt u de aansprakelijkstelling tot de veroorzaker; bij verkeers- en personenschade kunt u soms rechtstreeks de verzekeraar aanspreken.

Mijn aansprakelijkheidsverzekeraar wijst de claim af. Wat nu?
Een afwijzing is geen eindstation. Wij beoordelen of de afwijzing terecht is door de polisvoorwaarden, uitsluitingen en de feitelijke toedracht te toetsen. Vaak is er ruimte om de dekking alsnog af te dwingen via onderhandeling of, indien nodig, een procedure.

Wie draagt de schade als niet duidelijk is wie aansprakelijk is?
Uitgangspunt in het recht is dat ieder zijn eigen schade draagt. Pas als een ander aansprakelijk kan worden gehouden op een wettelijke grondslag, verschuift die last. Daarom is een gedegen beoordeling van de feiten en de grondslag essentieel.

Wat is regres en kan ik daar last van krijgen?
Regres betekent dat een verzekeraar de uitgekeerde schade verhaalt op de aansprakelijke partij. Ook als ondernemer kunt u met zo’n regresvordering worden geconfronteerd; wij beoordelen of de vordering en de hoogte ervan terecht zijn.