Fiscale boetes

Fiscale boetes

De Belastingdienst heeft naast het recht van het heffen van een belastingaanslag tevens het recht om een fiscale boete op te leggen. Indien de Belastingdienst over gaat tot het opleggen van een boete zal dit vaak eerst worden aangekondigd. Op deze aankondiging bestaat de mogelijkheid om te reageren, zodat een boete kan worden voorkomen. Bij het ontvangen van een dergelijke aankondiging is het verstandig om direct juridische bijstand in te schakelen. Ons team van juristen, advocaten en fiscalisten zal dan kijken hoe juridisch gezien het beste op de aankondiging kan worden gereageerd. Er bestaat bijvoorbeeld geen verplichting om op de vragen van de Belastingdienst een antwoord te geven.

De Belastingdienst heeft de mogelijkheid om verschillende soorten boetes op te leggen. Zo kan de Belastingdienst een verzuimboete opleggen in het geval dat de aangifte niet (op tijd) is ingevuld en verstuurd. Daarnaast kan de Belastingdienst een vergrijpboete opleggen in het geval dat een organisatie niet voldoet aan de verplichtingen die voortvloeien uit de belastingwet. Tevens kan een medeplegersboete worden opgelegd. Een medeplegersboete kan worden opgelegd aan juridische, fiscale of financiële adviseurs van een organisatie waaraan een vergrijpboete boete wordt opgelegd. De Belastingdienst moet bij het opleggen van een vergrijpboete aantonen dat opzettelijk niet aan de wet is gehouden. Onze juridische adviseurs kunnen bij een opgelegde boete de juiste juridische begeleiding geven.

Vragen omtrent fiscale boetes? Neem contact met ons op.

Fiscale boetes en het bredere belastingrecht

Een fiscale boete staat zelden op zichzelf. Vrijwel altijd hangt zij samen met een belastingaanslag, een correctie of een controle die binnen het Belastingrecht valt. Wij beoordelen daarom niet alleen de boete zelf, maar ook de onderliggende aanslag en de procedure die de Belastingdienst heeft gevolgd. Vaak loopt de verdediging tegen een boete parallel aan een traject van bezwaar en beroep tegen de aanslag, of aan een geschil over een aangifte bij de Belastingdienst. Onze gemengde teams van advocaten en (bedrijfs)juristen bedienen daarbij zowel het internationale concern met een complexe fiscale structuur als de bakker op de hoek die onverwacht een verzuimboete op de mat krijgt.

De wettelijke grondslag: verzuimboete en vergrijpboete

De bevoegdheid van de Belastingdienst om een fiscale boete op te leggen is geregeld in de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR). De verzuimboete is bedoeld voor lichtere overtredingen, zoals het niet of niet tijdig doen van aangifte (artikel 67a AWR) of het niet of niet tijdig betalen van belasting die op aangifte moet worden voldaan (artikel 67c AWR). Voor verzuimboetes geldt geen verwijt van opzet; ze kennen een wettelijk maximum, dat per overtreding verschilt.

De vergrijpboete is de zwaardere sanctie. Zij is geregeld in de artikelen 67d en 67e AWR (en voor aangiftebelastingen in artikel 67f AWR) en kan alleen worden opgelegd als de Belastingdienst aantoont dat sprake is van opzet of grove schuld. De boete bedraagt in de regel 25% van de te weinig geheven belasting bij grove schuld en 50% bij opzet, en kan bij ernstige gevallen oplopen tot 100%. Voor niet aangegeven box 3-inkomen gelden hogere percentages. Het verschil tussen opzet (bewust de regels schenden) en grove schuld (ernstige, aan opzet grenzende nalatigheid) is juridisch bepalend voor de hoogte van de boete en is vaak het hart van een verdediging.

Een fiscale boete is strafrecht: uw waarborgen onder artikel 6 EVRM

Een fiscale boete is juridisch een “criminal charge” in de zin van artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Dat betekent dat dezelfde waarborgen gelden als in een strafzaak. De bewijslast voor opzet of grove schuld ligt volledig bij de Belastingdienst, die dit overtuigend moet aantonen; bij twijfel geldt het voordeel van de twijfel voor de belastingplichtige. U heeft een zwijgrecht (artikel 5:10a Awb) en het verbod op zelfincriminatie betekent dat u niet gedwongen kunt worden actief aan uw eigen beboeting mee te werken. Juist daarom is het verstandig om, voordat u op vragen van de Belastingdienst reageert, juridisch te laten beoordelen welke informatie u wel en niet hoeft te verstrekken.

Una via-beginsel: boete of strafvervolging, niet allebei

Voor hetzelfde feit kan de overheid maar één route kiezen: een bestuurlijke fiscale boete óf strafrechtelijke vervolging. Dit una via-beginsel voorkomt dubbele bestraffing. Welke route wordt gekozen, wordt bepaald aan de hand van het Protocol aanmelding en afdoening van fiscale delicten (Protocol AAFD), waarbij onder meer de hoogte van het nadeel en de mate van verwijtbaarheid meewegen. Voor de ondernemer maakt het groot verschil of een kwestie fiscaal-bestuurlijk of strafrechtelijk wordt afgedaan. Onze advocaten en (bedrijfs)juristen schatten dit risico vroegtijdig in en sturen waar mogelijk op de minst belastende route.

Bezwaar, beroep en matiging van de boete

Tegen een opgelegde fiscale boete kunt u binnen zes weken na dagtekening schriftelijk bezwaar maken. Wij toetsen daarbij niet alleen of opzet of grove schuld terecht is aangenomen, maar ook of de Belastingdienst de procedure zorgvuldig heeft gevolgd, of de boete voldoende is gemotiveerd en of de hoogte passend is. Ook als de boete in beginsel terecht is, zijn er vaak gronden voor matiging: strafverminderende omstandigheden, een wanverhouding tussen boete en feit, de financiële situatie of een overschrijding van de redelijke termijn kunnen leiden tot een lagere boete. Komen we er in de bezwaarfase niet uit, dan staat de weg naar de belastingrechter open; ook dat traject van bezwaar en beroep verzorgen wij.

Onze aanpak bij een (aangekondigde) fiscale boete

Hoe eerder u ons inschakelt, hoe groter de speelruimte. Bij een aangekondigde boete (de kennisgeving) beoordelen wij eerst of de boete wel terecht in het vooruitzicht wordt gesteld en formuleren wij een onderbouwde reactie of zienswijze. Wij vragen het dossier op, controleren de feiten en het rechtskader, en bewaken uw zwijgrecht en verdedigingsrechten. Bij een reeds opgelegde boete stellen wij tijdig bezwaar in, voeren wij het inhoudelijke debat met de inspecteur en procederen wij zo nodig bij de rechter. Voor adviseurs die zelf met een medeplegersboete worden geconfronteerd, voeren wij een aparte verdediging. Door advocaten, (bedrijfs)juristen en fiscalisten in één team te combineren, dekken wij zowel de fiscale techniek als de procedurele en strafrechtelijke waarborgen af.

Veelgestelde vragen over fiscale boetes

Wat is het verschil tussen een verzuimboete en een vergrijpboete? Een verzuimboete geldt voor lichtere verzuimen, zoals te laat aangifte doen of betalen, en kent een vast wettelijk maximum. Een vergrijpboete vereist opzet of grove schuld en wordt uitgedrukt in een percentage van de te weinig geheven belasting.

Binnen welke termijn moet ik reageren? Tegen een opgelegde boete maakt u binnen zes weken na dagtekening bezwaar. Op een aankondiging (kennisgeving) reageert u binnen de daarin genoemde termijn; wacht hier niet mee.

Moet ik alle vragen van de Belastingdienst beantwoorden? Niet per definitie. Omdat een boete onder het strafrechtelijke regime van artikel 6 EVRM valt, gelden een zwijgrecht en een verbod op zelfincriminatie. Laat vooraf beoordelen welke informatie u wel en niet hoeft te geven.

Kan een boete worden verlaagd, ook als ik fout zat? Ja. Ook bij een terechte boete kunnen strafverminderende omstandigheden, wanverhouding of termijnoverschrijding tot matiging leiden.