Schadevergoeding

Schadevergoeding

Als de benadeelde partij schade lijdt door een tekortkoming in de nakoming, heeft de benadeelde partij recht op schadevergoeding. Wel moet de benadeelde partij schade hebben geleden, anders kan je de schadevergoeding niet vorderen! Als de benadeelde partij geen behoefte meer heeft dat de schuldenaar zijn verplichtingen nakomt, kan de benadeelde partij ook een schadevergoeding vorderen.

De wetgever heeft een belangrijke hoofdregel vastgesteld bij het vorderen van schade. De hoofdregel luidt als volgt: ‘Schade kan alleen vergoed worden door het betalen van een geldbedrag’.

Het is ook mogelijk om op grond van onrechtmatige daad de schade te verhalen. Bij onrechtmatige daad wordt er een inbreuk gemaakt op een recht. Als de schade wordt gevorderd op grond van onrechtmatige daad, dient er wel aan de 5 vereiste te voldoen. De vereiste zijn:

1. Onrechtmatige daad;
2. Toerekenbaar;
3. Schade;
4. Causaliteitsvereiste en;
5. Relativiteitsvereiste

Het is belangrijk om te weten dat als er sprake is van onrechtmatige daad, dat er niet altijd sprake is van een aansprakelijkheid of een schadevergoeding!

Schadevergoeding binnen het contractenrecht

Binnen het contractenrecht is de wettelijke grondslag voor schadevergoeding artikel 6:74 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Dit artikel bepaalt dat iedere tekortkoming in de nakoming van een verbintenis de schuldenaar verplicht de schade die de schuldeiser daardoor lijdt te vergoeden, tenzij de tekortkoming hem niet kan worden toegerekend. Schadevergoeding wegens wanprestatie staat naast de andere mogelijkheden die de schuldeiser heeft, zoals nakoming vorderen, opschorten of de overeenkomst ontbinden.

Anders dan bij onrechtmatige daad vloeit de aansprakelijkheid bij wanprestatie voort uit de overeenkomst zelf: partijen zijn een verbintenis aangegaan en één van hen komt die niet (volledig of tijdig) na. Bij MKB Juristen werken advocaten en bedrijfsjuristen samen aan deze geschillen, voor opdrachtgevers van internationaal concern tot de bakker op de hoek. Wij beoordelen welke grondslag het sterkst is en welke route de meeste kans op een volledige vergoeding biedt.

Ingebrekestelling en verzuim

Een vordering tot schadevergoeding wegens een tekortkoming ontstaat in de meeste gevallen pas nadat de schuldenaar in verzuim is. Op grond van artikel 6:82 BW treedt het verzuim doorgaans in na een schriftelijke ingebrekestelling, waarin de schuldenaar een redelijke termijn krijgt om alsnog na te komen. Blijft nakoming binnen die termijn uit, dan is de schuldenaar in verzuim.

In een aantal gevallen is een ingebrekestelling niet nodig en treedt het verzuim van rechtswege in (artikel 6:83 BW), bijvoorbeeld wanneer een voor de voldoening bepaalde termijn verstrijkt (een fatale termijn), wanneer de verbintenis voortvloeit uit onrechtmatige daad, of wanneer de schuldeiser uit een mededeling van de schuldenaar moet afleiden dat deze niet zal nakomen. Een correcte ingebrekestelling is in de praktijk vaak doorslaggevend voor het succes van een schadeclaim; wij zorgen dat dit van begin af aan juridisch waterdicht gebeurt.

Welke schade komt voor vergoeding in aanmerking?

De omvang en de soorten schade zijn geregeld in de algemene bepalingen over schadevergoeding (artikelen 6:95 tot en met 6:110 BW). Op grond van artikel 6:95 BW komt zowel vermogensschade als ander nadeel voor vergoeding in aanmerking, voor zover de wet daarop recht geeft. Artikel 6:96 BW bepaalt dat vermogensschade onder meer geleden verlies en gederfde winst omvat, naast redelijke kosten ter voorkoming of beperking van schade, kosten ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid, en redelijke kosten ter verkrijging van voldoening buiten rechte.

Voor immateriële schade (ander nadeel) geldt artikel 6:106 BW; deze komt slechts in beperkte gevallen voor vergoeding in aanmerking. Niet elke schade is uiteindelijk verhaalbaar: op grond van artikel 6:98 BW komt alleen schade voor vergoeding in aanmerking die in zodanig verband staat met de gebeurtenis dat zij, mede gezien de aard van de aansprakelijkheid en van de schade, als een gevolg daarvan kan worden toegerekend.

Schadebegroting, causaal verband en eigen schuld

De rechter begroot de schade op de wijze die het meest met de aard ervan in overeenstemming is (artikel 6:97 BW). Kan de omvang van de schade niet nauwkeurig worden vastgesteld, dan wordt zij geschat. Daarbij wordt een vergelijking gemaakt tussen de situatie waarin de benadeelde verkeert en de hypothetische situatie waarin de tekortkoming zou zijn uitgebleven.

Heeft de benadeelde zelf bijgedragen aan de schade, dan kan de vergoedingsplicht worden verminderd op grond van eigen schuld (artikel 6:101 BW). Bovendien rust op de benadeelde een schadebeperkingsplicht: redelijke maatregelen om de schade te beperken mogen niet achterwege blijven. Een zorgvuldige onderbouwing van het causaal verband en van de schadeomvang – met bewijs, offertes en zo nodig deskundigenrapporten – is vaak bepalend voor de hoogte van de toegewezen vergoeding.

Exoneratie en het boetebeding

In veel contracten en algemene voorwaarden is de aansprakelijkheid voor schade beperkt of uitgesloten via een exoneratiebeding. Zo’n beding is in beginsel geldig, maar kan opzij worden gezet wanneer een beroep erop naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is (artikel 6:248 lid 2 BW), bijvoorbeeld bij opzet of bewuste roekeloosheid. Voor consumenten en kleinere ondernemers kan een exoneratiebeding bovendien onredelijk bezwarend zijn.

Partijen kunnen de schadevergoeding ook vooraf vastleggen met een boetebeding (artikelen 6:91 tot en met 6:94 BW). De gefixeerde boete treedt dan in beginsel in de plaats van de wettelijke schadevergoeding, al kan de rechter een buitensporige boete matigen. Of u nu een exoneratie wilt afdwingen of juist wilt doorbreken: wij beoordelen de contractuele afspraken en bepalen de scherpste juridische lijn.

Verjaring van de schadevergoedingsvordering

Een rechtsvordering tot vergoeding van schade verjaart op grond van artikel 3:310 BW. Er gelden twee termijnen: een korte termijn van vijf jaar nadat de benadeelde zowel met de schade als met de aansprakelijke persoon bekend is geworden, en een lange, objectieve termijn van twintig jaar na de schadeveroorzakende gebeurtenis. Wie te lang wacht, kan zijn aanspraak verliezen. De verjaring kan tijdig worden gestuit met een schriftelijke aanmaning of mededeling waarin het recht op nakoming ondubbelzinnig wordt voorbehouden. Wij bewaken deze termijnen en stellen de stuitingshandelingen tijdig.

Veelgestelde vragen over schadevergoeding

Wat is het verschil tussen schadevergoeding wegens wanprestatie en onrechtmatige daad?

Bij wanprestatie (artikel 6:74 BW) vloeit de aansprakelijkheid voort uit een overeenkomst tussen partijen. Bij onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) is er geen contractuele band en gelden vijf vereisten: onrechtmatige daad, toerekenbaarheid, schade, causaal verband en relativiteit. In de praktijk kunnen beide grondslagen samenlopen; wij kiezen de sterkste route.

Moet ik altijd eerst een ingebrekestelling sturen?

Vaak wel: het verzuim treedt meestal pas in na een ingebrekestelling met een redelijke termijn (artikel 6:82 BW). In bepaalde gevallen treedt het verzuim van rechtswege in (artikel 6:83 BW), bijvoorbeeld bij een fatale termijn. Een verkeerd opgestelde ingebrekestelling is een veelgemaakte en kostbare fout.

Hoe wordt de hoogte van mijn schadevergoeding bepaald?

De schade wordt begroot op grond van artikel 6:97 BW door de werkelijke situatie te vergelijken met de situatie zonder tekortkoming. Vermogensschade omvat geleden verlies en gederfde winst (artikel 6:96 BW). Eigen schuld (artikel 6:101 BW) en de schadebeperkingsplicht kunnen de vergoeding verlagen.

Binnen welke termijn moet ik mijn vordering instellen?

In beginsel binnen vijf jaar nadat u bekend bent met de schade en de aansprakelijke partij, en in elk geval binnen twintig jaar na de gebeurtenis (artikel 3:310 BW). Tussentijds stuiten voorkomt verjaring.

MKB Juristen helpt u bij uw schadeclaim

Of u nu een schadevergoeding wilt vorderen of zich juist tegen een claim moet verweren: onze advocaten en bedrijfsjuristen staan voor u klaar. Wij begeleiden ondernemingen van internationaal concern tot de bakker op de hoek, van de eerste ingebrekestelling tot de procedure bij de rechter. Wilt u weten of u recht heeft op schadevergoeding binnen het contractenrecht? Neem vrijblijvend contact met ons op voor een scherpe beoordeling van uw zaak.