Afstoten bedrijfsonderdelen

Afstoten bedrijfsonderdelen

Op het moment dat een onderdeel van een organisatie verlies maakt, kan de keuze worden gemaakt om bedrijfsonderdelen af te stoten. Via deze weg blijven de goedlopende onderdelen van de organisatie behouden, terwijl de verlieslatende onderdelen worden afgebouwd en afgestoten. Bij het afstoten van een bedrijfsonderdeel is het verstandig om direct juridisch advies in te winnen. Onze advocaten en juristen kijken samen met de cliënt naar de mogelijke risico’s en bieden juridische ondersteuning.

Vragen omtrent het afstoten van bedrijfsonderdelen? Neem dan contact met ons op.

Afstoten als onderdeel van herstructurering en insolventie

Het afstoten van een bedrijfsonderdeel is zelden een doel op zich. Vaak is het een instrument binnen een bredere Herstructurering en insolventie: door een verlieslatende tak los te koppelen, wordt de gezonde kern van de onderneming gered en blijft het voortbestaan op de lange termijn geborgd. Wanneer de financiële nood hoog is, raakt het afstoten direct verweven met thema’s als reorganisatie, een schuldeisersakkoord (WHOA) en in het uiterste geval een doorstart na faillissement. Juist in die context schuilt het verschil: een afstoting die in rustig vaarwater verstandig is, kan vlak voor een faillissement door de curator worden aangevochten. Onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen kennen beide werelden – van het strategische ondernemingsrecht tot het scherpe insolventierecht.

Activa-passivatransactie of aandelentransactie?

Een bedrijfsonderdeel afstoten kan op twee hoofdmanieren. Bij een activa-passivatransactie draagt de onderneming losse bezittingen en schulden van het onderdeel over; koper en verkoper bepalen samen precies welke activa (voorraad, machines, vastgoed, goodwill, contracten) en welke passiva meegaan. Dit is in een herstructurering vaak aantrekkelijk: de koper laat verlieslatende of risicovolle delen achter, terwijl de verkoper de gezonde onderdelen liquide maakt. Bij een aandelentransactie gaat een hele dochtervennootschap – inclusief alle activa, passiva en verborgen risico’s – in één keer over. Elke route heeft eigen juridische en fiscale gevolgen: bij een activa-passivatransactie is de boekwinst direct belast met vennootschapsbelasting, terwijl de koper goodwill kan afschrijven. Wij brengen vooraf in kaart welke structuur past bij uw doel, of u nu een internationaal concern bent of de ondernemer om de hoek.

Overgang van onderneming: wat gebeurt er met het personeel?

Een veelonderschat risico bij het afstoten van een bedrijfsonderdeel is de overgang van onderneming. Blijft de identiteit van het onderdeel behouden, dan is artikel 7:662 van het Burgerlijk Wetboek (BW) en volgende van toepassing. Op grond van artikel 7:663 BW gaan de werknemers van dat onderdeel dan van rechtswege – met behoud van al hun arbeidsvoorwaarden – over naar de koper. De koper kan dit niet contractueel uitsluiten. Bovendien blijft de oude werkgever nog één jaar na de overgang hoofdelijk aansprakelijk voor verplichtingen die vóór de overgang zijn ontstaan. In faillissement liggen de regels anders: op grond van artikel 40 van de Faillissementswet kan de curator arbeidsovereenkomsten opzeggen, waardoor bij een doorstart na faillissement de werknemers in beginsel niet automatisch mee overgaan. Wij beoordelen of er sprake is van overgang van onderneming en welke gevolgen dat heeft voor uw kostenplaatje.

Contracten, schuldeisers en zekerheden

Bij een activa-passivatransactie gaan contracten niet automatisch mee: voor contractsoverneming (artikel 6:159 BW) is medewerking van de betrokken wederpartij nodig. Belangrijke leveranciers-, huur- en financieringscontracten moeten dus tijdig in kaart worden gebracht en, waar nodig, opnieuw worden onderhandeld. Ook de positie van schuldeisers verdient aandacht: het afstoten van waardevolle onderdelen mag niet ten koste gaan van de verhaalsmogelijkheden van crediteuren. Wordt het onderdeel afgestoten via een juridische afsplitsing (artikel 2:334a BW), dan kennen schuldeisers een wettelijk verzetsrecht. Onze juristen zorgen dat zekerheden, hoofdelijke aansprakelijkheden en lopende verplichtingen netjes worden afgewikkeld, zodat er achteraf geen verrassingen ontstaan.

Pauliana en bestuurdersaansprakelijkheid: de insolventievalkuil

Dit is waar de insolventie-invalshoek scherp wordt. Stoot u een bedrijfsonderdeel af terwijl een faillissement dreigt, dan kan de transactie achteraf worden aangetast. Op grond van de faillissementspauliana (artikel 42 van de Faillissementswet) kan een curator een onverplichte rechtshandeling vernietigen als schuldeisers daardoor zijn benadeeld en partijen dat wisten of behoorden te weten. Verkoopt u een waardevol onderdeel tegen een te lage prijs of aan een gelieerde partij, dan ligt dat risico op de loer. Daarnaast loopt het bestuur risico op bestuurdersaansprakelijkheid: bij kennelijk onbehoorlijk bestuur dat een belangrijke oorzaak van het faillissement is, kan de curator het bestuur via artikel 2:248 BW aanspreken voor het boedeltekort. Een zorgvuldig gedocumenteerde, zakelijke afstoting tegen een reële prijs is daarom geen overbodige luxe maar pure risicobeheersing.

Onze aanpak bij het afstoten van bedrijfsonderdelen

Of u nu een groot concern bent dat een non-core divisie afstoot of een mkb-ondernemer die de gezonde kern wil redden – onze advocaten en bedrijfsjuristen werken in gemengde teams en denken zowel strategisch als juridisch mee. Wij brengen de transactiestructuur, de fiscale gevolgen, de personele consequenties en de insolventierisico’s in samenhang in kaart, stellen de overeenkomsten op en begeleiden de uitvoering. Zo voorkomt u dat een verstandige zakelijke keuze later juridisch wordt teruggedraaid. Vragen over het afstoten van een bedrijfsonderdeel? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.