Herstructurering en insolventie
Bestuurdersaansprakelijkheid
Advocaten en bedrijfsjuristen die bestuurders bijstaan
Aansprakelijk gesteld door de curator of de Belastingdienst, of wilt u uw bestuurdersrisico's beperken? Onze advocaten en bedrijfsjuristen staan bestuurders bij – van internationaal concern tot de bakker op de hoek.
- Wij werkten o.a. voor:
Bestuurdersaansprakelijkheid
Als bestuurder van een rechtspersoon (BV, NV, Vereniging, Stichting) bestaat in beginsel geen persoonlijke aansprakelijkheid bij faillissement. De wetgever heeft echter een aantal uitzonderingen in de wet opgenomen, waarbij de bestuurder van een rechtspersoon hoofdelijk aansprakelijk is. Indien de bestuurder hoofdelijk aansprakelijk wordt gesteld, betekent dit dat de bestuurder met het gehele privé vermogen voor de voldoening van de schuld aansprakelijk is.
Als bestuurder(s) van een rechtspersoon kan een aansprakelijkheidsstelling plaatsvinden voor alle nog openstaande schulden in faillissement. Indien de curator van mening is dat het bestuur zijn taak ‘kennelijk onbehoorlijk’ heeft vervuld en aannemelijk is dat de ‘onbehoorlijke taakvervulling’ de oorzaak van het faillissement is, kan de curator de vordering instellen tegen het bestuur. Van onbehoorlijke taakvervulling kan bijvoorbeeld sprake zijn als de administratie van de onderneming gebrekkig is. Het is verstandig om bij een aansprakelijkheidsstelling direct juridisch advies in te winnen. Onze advocaten en juristen onderzoeken dan de mogelijkheden.
Vragen omtrent bestuurdersaansprakelijkheid? Neem contact met ons op.
Bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement: artikel 2:248 BW
De belangrijkste grondslag voor aansprakelijkheid in een faillissement is artikel 2:248 van het Burgerlijk Wetboek (voor de BV) en het gelijkluidende artikel 2:138 BW (voor de NV). Als het bestuur zijn taak kennelijk onbehoorlijk heeft vervuld en aannemelijk is dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is, zijn de bestuurders hoofdelijk aansprakelijk voor het volledige tekort in de boedel – het bedrag aan schulden dat niet uit de failliete boedel kan worden voldaan. De curator kan alleen kennelijk onbehoorlijk bestuur meewegen dat heeft plaatsgevonden in de drie jaar voorafgaand aan het faillissement. Dat de drempel hoog ligt, betekent niet dat een aansprakelijkstelling zelden voorkomt: de curator is op grond van artikel 68 van de Faillissementswet verplicht om bij ieder faillissement onderzoek te doen naar de oorzaken en naar mogelijke bestuurdersaansprakelijkheid.
Het bewijsvermoeden: boekhoudplicht en deponeringsplicht
In de praktijk draait een procedure ex artikel 2:248 BW vaak om twee wettelijke verplichtingen. Heeft het bestuur niet voldaan aan de boekhoudplicht van artikel 2:10 BW, of de jaarrekening niet tijdig (binnen twaalf maanden na afloop van het boekjaar) gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel op grond van artikel 2:394 BW, dan staat wettelijk vast dat het bestuur zijn taak onbehoorlijk heeft vervuld. Bovendien wordt dan vermoed dat die onbehoorlijke taakvervulling een belangrijke oorzaak van het faillissement is. De bewijslast verschuift daardoor naar de bestuurder: die moet aannemelijk maken dat het faillissement door andere, externe oorzaken (bijvoorbeeld het wegvallen van een grote klant of een economische crisis) is veroorzaakt. Een schending die slechts van onbelangrijke betekenis is, blijft op grond van de rechtspraak buiten beschouwing. Juist op dit punt valt voor de bestuurder veel te winnen of te verliezen; onze advocaten en bedrijfsjuristen beoordelen scherp of de administratie en deponering door de beugel kunnen.
Beklamel-norm: aansprakelijkheid tegenover individuele schuldeisers
Naast de collectieve vordering van de curator kan een bestuurder ook door een afzonderlijke schuldeiser worden aangesproken op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW). De bekendste maatstaf is de Beklamel-norm (Hoge Raad, Beklamel-arrest): een bestuurder handelt onrechtmatig als hij namens de vennootschap verplichtingen aangaat terwijl hij weet of redelijkerwijs behoort te begrijpen dat de vennootschap die niet zal kunnen nakomen en geen verhaal zal bieden. Een tweede categorie is het frustreren van verhaal, bijvoorbeeld door selectieve betaling – het wel betalen van bevriende of gelieerde crediteuren terwijl andere schuldeisers onbetaald blijven. In beide gevallen geldt de hoge drempel van een persoonlijk ernstig verwijt: niet elke verkeerde beslissing leidt tot aansprakelijkheid, maar wel handelen waarvan de bestuurder een serieus verwijt valt te maken.
Interne aansprakelijkheid en hoofdelijkheid
Los van het faillissement geldt binnen de vennootschap artikel 2:9 BW: iedere bestuurder is tegenover de rechtspersoon gehouden tot een behoorlijke vervulling van zijn taak. Bestuurdersaansprakelijkheid is in de regel een collectieve, hoofdelijke aansprakelijkheid: in beginsel zijn alle bestuurders aansprakelijk, ook voor het terrein van een medebestuurder. Een individuele bestuurder kan zich daaraan onttrekken (disculperen) wanneer hij bewijst dat de onbehoorlijke taakvervulling niet aan hem te wijten is en dat hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen af te wenden. De rechter heeft daarnaast de bevoegdheid het aansprakelijkheidsbedrag te matigen. Een goed onderbouwd disculpatie- of matigingsverweer kan voor een individuele bestuurder het verschil maken; wij brengen die mogelijkheden vroegtijdig in kaart.
Fiscale bestuurdersaansprakelijkheid en melding betalingsonmacht
Een veelvoorkomende valkuil in de aanloop naar een faillissement is de fiscale bestuurdersaansprakelijkheid van artikel 36 van de Invorderingswet 1990. Voor onder meer loonheffing, omzetbelasting en pensioenpremies geldt dat het bestuur de betalingsonmacht tijdig en schriftelijk moet melden bij de Belastingdienst, in de regel binnen twee weken nadat de belasting had moeten worden betaald. Wordt die melding niet, niet tijdig of niet juist gedaan, dan ontstaat een nagenoeg onweerlegbaar vermoeden dat de niet-betaling aan de bestuurder te wijten is en is hij persoonlijk aansprakelijk. Een tijdige melding betalingsonmacht is daarmee een van de eenvoudigste en meest effectieve manieren om persoonlijke aansprakelijkheid te voorkomen. Wij adviseren ondernemers – van internationaal concern tot de bakker op de hoek – hier bewust en op tijd over.
Verweer tegen een aansprakelijkstelling door de curator
Ontvangt u een aansprakelijkstelling van de curator of de Belastingdienst, reageer dan niet zonder juridisch advies. Veel claims zijn aanvechtbaar: de curator moet niet alleen onbehoorlijk bestuur aantonen, maar ook het causale verband met het faillissement, en de hoogte van het tekort. Onze advocaten en bedrijfsjuristen toetsen de aansprakelijkstelling op alle onderdelen, voeren waar nodig verweer (inclusief disculpatie en matiging) en onderhandelen over een regeling waar dat in uw belang is. Bestuurdersaansprakelijkheid speelt vaak in samenhang met een bredere herstructurering; bekijk daarom ook onze pagina’s over aanvraag faillissement, surseance van betaling en doorstart.
Onze aanpak voor bestuurders
MKB Juristen werkt met gemengde teams van advocaten én bedrijfsjuristen. Daardoor combineren wij de procesvaardigheid voor de rechtbank met praktische, bedrijfseconomische advisering. Of u nu preventief uw bestuurdersrisico’s in kaart wilt brengen, in zwaar weer verkeert of al aansprakelijk bent gesteld: wij denken mee over zowel de juridische verdediging als de continuïteit van de onderneming. Deze expertise maakt onderdeel uit van ons bredere team Herstructurering en insolventie.
Veelgestelde vragen over bestuurdersaansprakelijkheid
Ben ik als bestuurder automatisch aansprakelijk bij een faillissement? Nee. Uitgangspunt is dat een rechtspersoon zelf aansprakelijk is; de bestuurder is dat alleen in uitzonderingsgevallen, zoals bij kennelijk onbehoorlijk bestuur (artikel 2:248 BW) of een persoonlijk ernstig verwijt (Beklamel-norm).
Wat is kennelijk onbehoorlijk bestuur? Bestuur waarvan geen redelijk denkend bestuurder onder dezelfde omstandigheden zo zou hebben gehandeld. Het te laat deponeren van de jaarrekening of een gebrekkige administratie levert al een wettelijk vermoeden van onbehoorlijk bestuur op.
Kan ik aansprakelijkheid voorkomen? Voor een groot deel wel: zorg voor een ordelijke administratie, deponeer de jaarrekening op tijd en meld betalingsonmacht voor belastingen en premies tijdig. Vroegtijdig juridisch advies bij dreigend faillissement beperkt uw risico aanzienlijk.
mr. Jaime Boogaers
Ondernemingsrecht · Advocaat
Bij specialistische juridische dossiers gaat het niet alleen om de juridische regel. Het gaat ook om bewijs, timing, onderhandelingspositie en de zakelijke gevolgen van iedere stap.
Hoe wij u helpen
Of u nu preventief advies wilt of al aansprakelijk bent gesteld, wij bieden de volledige bijstand rondom bestuurdersaansprakelijkheid.
- Verweer tegen aansprakelijkstelling door de curator
- Verweer tegen fiscale bestuurdersaansprakelijkheid en navordering
- Disculpatie- en matigingsverweer voor individuele bestuurders
- Preventief advies: administratie, deponering en melding betalingsonmacht
- Begeleiding bij dreigend faillissement en herstructurering
De belangrijkste risico's
Bestuurdersaansprakelijkheid raakt uw privévermogen. De meeste claims ontstaan door een handvol vermijdbare oorzaken:
- Te late deponering van de jaarrekening (art. 2:394 BW)
- Gebrekkige of ontbrekende administratie (art. 2:10 BW)
- Geen of te late melding van betalingsonmacht bij de Belastingdienst
- Selectieve betaling van gelieerde crediteuren in zwaar weer
- Verplichtingen aangaan terwijl betaling al niet meer mogelijk is (Beklamel)
Onze strategie
Wij beoordelen elke aansprakelijkstelling op alle onderdelen: onbehoorlijk bestuur, causaal verband met het faillissement en de hoogte van het tekort. Waar de curator een vermoeden inroept, ontzenuwen wij dat met een onderbouwd verweer. Tegelijk houden wij oog voor de continuïteit van uw onderneming. Door advocaten en bedrijfsjuristen te combineren, voeren wij stevig verweer voor de rechtbank en denken wij praktisch mee over een regeling als dat in uw belang is.
Zo pakken wij het aan
In vier stappen van aansprakelijkstelling naar oplossing.
01
Intake en eerste beoordeling
Wij bespreken kort wat er speelt, welke stukken beschikbaar zijn en welk belang voor u centraal staat.
02
Analyse van positie en risico’s
Wij beoordelen uw juridische positie, bewijsstukken, termijnen en de mogelijke vervolgstappen.
03
Strategisch advies
U krijgt concreet advies over de beste route: reageren, onderhandelen, schikken of procederen.
04
Uitvoering
Wij helpen met correspondentie, onderhandeling, processtrategie of verdere juridische bijstand.
Specialisten voor ondernemers
Wij combineren juridische analyse met praktische ervaring in dossiers voor ondernemers, bestuurders en organisaties.
Ons team van bedrijfsjuristen en advocaten binnen het insolventie- en herstructureringsteam zijn specialisten. Wij begeleiden zowel organisaties, aandeelhouders, bestuurders en schuldeisers bij juridische vraagstukken binnen een insolventie- of herstructureringstraject. Wij hebben ruime ervaring aan de onderhandeltafel, zijn doortastend en kunnen goede inschattingen maken van kansen en risico’s. Wij begrijpen zowel de juridische wereld als het bedrijfsleven en zijn daardoor goed in staat te schakelen. Heldere en begrijpelijke taal staat daarbij voorop.
Veelgestelde vragen
Antwoord op de vragen die bestuurders ons het vaakst stellen.
Wanneer is juridisch advies verstandig?
Juridisch advies is verstandig zodra er druk ontstaat, termijnen lopen, een wederpartij een standpunt inneemt of wanneer de financiële of strategische belangen groot zijn.
Kan MKB Juristen ook helpen als er al een conflict is?
Ja. Wij beoordelen uw rechtspositie, adviseren over de strategie en kunnen helpen met correspondentie, onderhandeling, verweer of verdere juridische stappen.
Wat kost specialistisch juridisch advies?
Specialistisch advies wordt in beginsel op uurbasis verricht. Waar mogelijk geven wij vooraf duidelijkheid over de verwachte aanpak, kosten en vervolgstappen.
Kan ik eerst vrijblijvend overleggen?
Ja. U kunt een gratis adviesgesprek aanvragen. Wij bespreken kort uw situatie en geven aan welke route waarschijnlijk verstandig is.
Aansprakelijk gesteld of zorgen over uw risico?
Neem vrijblijvend contact op met onze advocaten en bedrijfsjuristen. Wij beoordelen uw situatie en bespreken de mogelijkheden.
Meer expertises binnen dit team
Bekijk ook de andere onderdelen binnen dit rechtsgebied.
Neem contact op
Laat uw gegevens achter. Wij nemen contact met u op om uw situatie kort te bespreken.
Neem contact op
Meer weten over onze dienstverlening?
Neem dan contact op met onze specialisten.
