Commodity-handel

Commodity-handel

De commodity-handel is de handel in grondstoffen en halffabricaten. De internationale commodity-handel is op veel terreinen gestandaardiseerd met standaardcontracten, internationale kwaliteitsnormen, certificeringen, handelspapieren en beursprijzen. Wij begeleiden organisaties bij onderhandelingen en het sluiten van contracten in de sfeer van de internationale handelskoop.

Wij begeleiden bovendien organisaties bij verschillende geschillen, zoals:

• Non-conformiteit
• Schadevergoedingsvorderingen
• Aansprakelijkheid
• International trade dispute settlement (o.a. arbitrage)

Wij hebben de kennis en expertise om uiteenlopende rollen op ons te nemen: van advisering tot geschilbeslechting. Wij hebben een ervaren team van advocaten en juristen op het gebied van commodity-handel. Neem contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.

Soft en hard commodities: waar wij u bij helpen

Commodity-handel kent ruwweg twee categorieën. Soft commodities zijn landbouwproducten zoals granen, zaden, peulvruchten, oliën, vetten, suiker, koffie en cacao. Hard commodities zijn gedolven grondstoffen zoals metalen, ertsen en minerale producten. Beide categorieën worden intercontinentaal verhandeld, vaak op termijn en in lange ketens van kopers en verkopers. Wij staan zowel het internationale concern als de kleinere ondernemer bij die net begint met grensoverschrijdende inkoop of verkoop. Onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen kennen de praktijk van zowel de boardroom als de loods.

Standaardcontracten en branchecondities (GAFTA, FOSFA, NOFOTA)

De internationale commodity-handel verloopt grotendeels via standaardcontracten van handelsorganisaties. Voor granen en veevoer zijn dat de contracten van GAFTA (The Grain and Feed Trade Association), voor oliën, zaden en vetten die van FOSFA (The Federation of Oils, Seeds and Fats Associations). In Nederland spelen daarnaast NOFOTA en de condities van het Koninklijk Comité van Graanhandelaren een rol. Deze contracten regelen onder meer kwaliteit, levering, betaling, overmacht en de wijze van geschilbeslechting. Veel van deze condities worden beheerst door Engels recht en bevatten eigen termijnen en clausules die afwijken van wat een Nederlandse ondernemer gewend is. Wij beoordelen welke conditie op uw transactie van toepassing is, wat dat betekent voor uw positie en hoe u uw belangen het beste vastlegt.

Weens Koopverdrag en toepasselijk recht

Bij grensoverschrijdende koop is het Weens Koopverdrag (het Verdrag der Verenigde Naties inzake internationale koopovereenkomsten betreffende roerende zaken, ook wel CISG) vaak van toepassing wanneer beide partijen in verdragsstaten gevestigd zijn. Partijen kunnen de toepassing van het verdrag uitsluiten op grond van artikel 6 van het Weens Koopverdrag. Doet u dat niet bewust, dan kan het verdrag uw contract beheersen zonder dat u het beseft. Voor onderwerpen die het verdrag niet regelt, geldt het op grond van de Rome I-Verordening gekozen of aangewezen nationale recht aanvullend; kiest u Nederlands recht, dan zijn bijvoorbeeld de bepalingen over conformiteit van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek van belang. Wij adviseren over de rechtskeuze, de forumkeuze en de samenloop tussen het Weens Koopverdrag, branchecondities en het nationale recht.

Incoterms, risico-overgang en handelsdocumenten

De Incoterms-regels van de Internationale Kamer van Koophandel bepalen de plaats van levering, het moment waarop het risico overgaat van verkoper op koper en de verdeling van vervoers-, verzekerings- en inklaringskosten. In de commodity-handel wordt bijvoorbeeld veel met CIF en FOB gewerkt. Het is belangrijk te weten dat sommige standaardcontracten, zoals die van GAFTA en FOSFA, de Incoterms niet integraal overnemen maar eigen leveringsdefinities hanteren. Verkeerd gekozen of verkeerd begrepen leveringscondities leiden snel tot discussie over wie het risico draagt als de lading onderweg beschadigt of verloren gaat. Wij stemmen de leveringscondities, het transport (zie ook onze pagina Vervoer en transport) en de handelsdocumenten op elkaar af.

Documentair krediet en handelsfinanciering

Betaling in de commodity-handel verloopt vaak via een documentair krediet (letter of credit) onder de UCP 600-regels van de Internationale Kamer van Koophandel. De bank betaalt dan tegen aanbieding van de juiste documenten, zoals het cognossement, de factuur, de verzekeringspolis en kwaliteits- en inspectiecertificaten. Eén onjuist of te laat aangeboden document kan de betaling blokkeren. Wij adviseren over de structuur van de financiering, de eisen aan de documenten en over zekerheden; voor de bredere financierings- en zekerhedenpraktijk verwijzen wij naar onze pagina Financiering en zekerheden.

Non-conformiteit, kwaliteitsgeschillen en klachtplicht

Goederen worden in de commodity-handel gekocht op omschrijving, kwaliteit en conditie, vaak vastgelegd in specificaties en inspectiecertificaten. Wijkt de geleverde partij daarvan af, dan is sprake van non-conformiteit. Naar Nederlands recht moet een geleverde zaak op grond van artikel 7:17 van het Burgerlijk Wetboek beantwoorden aan de overeenkomst. De koper moet wel tijdig klagen: artikel 7:23 van het Burgerlijk Wetboek stelt een klachtplicht bij koop, en artikel 6:89 van het Burgerlijk Wetboek bevat de algemene klachtplicht bij gebrekkige prestaties. In de standaardcontracten gelden bovendien vaak korte, fatale termijnen voor het indienen van een claim of het inschakelen van arbitrage. Te laat klagen kan uw recht op herstel of schadevergoeding kosten. Wij beoordelen de positie snel, bewaken de termijnen en voeren waar nodig de discussie over de quality- en certificate-final-clausules.

Strings, wash-out en default: geschillen in de keten

Commodities worden vaak meerdere keren doorverkocht in een keten van contracten, in de handel strings genoemd. Komt een schakel zijn verplichtingen niet na, dan ontstaat de vraag wie welke schade draagt. Standaardcontracten kennen daarvoor eigen mechanismen, zoals de default clause die de schadeberekening bij wanprestatie regelt, en de wash-out, waarbij partijen hun tegengestelde posities tegen elkaar wegstrepen. Onjuiste toepassing van deze clausules leidt tot stevige geschillen over schadevergoeding en aansprakelijkheid. Wij adviseren preventief over de inrichting van uw contracten en staan u bij wanneer het toch tot een geschil komt.

Arbitrage en geschilbeslechting (GAFTA en FOSFA)

De meeste standaardcontracten verwijzen geschillen niet naar de gewone rechter maar naar arbitrage, doorgaans onder de regels van GAFTA of FOSFA in Londen en naar Engels recht. Dat kent eigen kenmerken: strikte termijnen (time bars), een eigen beroepsmogelijkheid binnen de arbitrage en, bij FOSFA, de mogelijkheid voor de winnende partij om een redelijke vergoeding van advocaatkosten te vorderen. Wij begeleiden u door de procedure, van het tijdig instellen van de arbitrage tot de tenuitvoerlegging van het vonnis, en schakelen waar nodig samen met Engelse correspondenten. Ook bij geschillen voor de Nederlandse rechter, mediation of een minnelijke regeling staan onze advocaten en juristen u bij.

Voor wie wij werken

Wij werken voor partijen in de hele commodity-keten: van internationale handelshuizen en beursgenoteerde concerns tot de coöperatie, de verwerker en de kleinere familieonderneming die internationaal in- en verkoopt. Of u nu een doorlopende stroom contracten beheert of voor het eerst een grensoverschrijdende partij graan of metaal koopt, onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen schalen mee met uw vraag. Van internationaal concern tot de bakker op de hoek: iedereen verdient een juridische partner die de taal van de handel spreekt.

Veelgestelde vragen over commodity-handel

Geldt het Weens Koopverdrag automatisch voor mijn internationale koop?

Vaak wel, als beide partijen in verdragsstaten gevestigd zijn en de overeenkomst roerende zaken betreft. U kunt het verdrag op grond van artikel 6 van het Weens Koopverdrag uitsluiten, maar dat moet u dan bewust en duidelijk doen in het contract.

Wat is het verschil tussen een GAFTA- en een FOSFA-contract?

GAFTA-contracten worden gebruikt voor granen en veevoer, FOSFA-contracten voor oliën, zaden en vetten. Beide kennen eigen kwaliteits-, leverings- en arbitragebepalingen en worden veelal door Engels recht beheerst.

Hoe snel moet ik klagen over een gebrekkige levering?

Naar Nederlands recht moet u tijdig klagen (artikel 7:23 en artikel 6:89 van het Burgerlijk Wetboek). In standaardcontracten gelden bovendien vaak korte, fatale termijnen. Wacht dus niet en laat uw positie direct beoordelen.

Werken jullie alleen voor grote handelshuizen?

Nee. Wij bedienen het internationale concern én de kleinere ondernemer. Onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen passen de aanpak aan op de omvang en het belang van uw zaak.

Onderdeel van onze expertise Handelsrecht

Commodity-handel is een specialisatie binnen onze bredere expertise Handelsrecht. Daarbinnen adviseren wij ook over verwante onderwerpen zoals distributie, agentuur, vervoer en transport en financiering en zekerheden. Neem gerust contact met ons op om de mogelijkheden voor uw situatie te bespreken.