Franchisegeschillen

Wat we doen

De franchiserelatie is een duurzame verbintenis tussen de franchisegever en de franchisenemer. Sinds 2021 is voor franchiserelaties een nieuwe wet in werking getreden. De Wet Franchise brengt voor bestaande franchiserelaties veranderingen met zich mee. Voor nieuwe franchiserelaties brengt de Wet Franchise verschillende aandachtspunten met zich mee. Wij staan zowel franchisegevers als franchisenemers bij in verschillende fases van de franchiserelatie. Op het moment dat een juridische procedure dient te worden gestart bij de rechtbank, kan ons team de franchisegever of franchisenemer vertegenwoordigen.

Franchisegeschillen als onderdeel van Litigation / Geschillen

Een franchisegeschil is in de kern een commercieel geschil over een duurzame samenwerking die is vastgelegd in een franchiseovereenkomst. Binnen onze expertise Litigation / Geschillen benaderen wij deze conflicten daarom niet alleen vanuit het franchiserecht, maar vooral vanuit de vraag hoe u uw positie het sterkst maakt in onderhandeling, mediation, kort geding of bodemprocedure. Onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen staan zowel de franchisegever achter een landelijke of internationale formule bij, als de individuele franchisenemer – van een groot retailconcern tot de bakker op de hoek die zijn vestiging exploiteert onder een bekende formule.

De Wet Franchise (artikelen 7:911 t/m 7:922 BW)

Sinds 1 januari 2021 geldt de Wet Franchise, opgenomen in afdeling 7.16 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek (artikelen 7:911 tot en met 7:922 BW). Deze wet bepaalt voor een belangrijk deel het speelveld waarop franchisegeschillen worden uitgevochten. De kernbepalingen zijn:

• Artikel 7:911 BW – de definitie van de franchiseovereenkomst en het toepassingsbereik van de wet.
• Artikel 7:912 BW – de verplichting voor partijen om zich tegenover elkaar te gedragen als «goed franchisegever» en «goed franchisenemer»; een open norm die in veel geschillen de doorslag geeft.
• Artikel 7:913 BW – de precontractuele informatieplicht en de standstill-periode van ten minste vier weken voordat de overeenkomst wordt gesloten.
• Artikel 7:920 BW – de regeling voor goodwill bij het einde van de overeenkomst en de strikte voorwaarden voor een geldig postcontractueel non-concurrentiebeding.
• Artikel 7:921 BW – het instemmingsrecht van de franchisenemer(s) bij ingrijpende wijzigingen van de formule boven een afgesproken drempel.
• Artikel 7:922 BW – het dwingendrechtelijke karakter: afwijken ten nadele van de franchisenemer is in beginsel nietig.

Omdat grote delen van de wet van dwingend recht zijn, kan een beding dat niet aan de wettelijke eisen voldoet (bijvoorbeeld een non-concurrentiebeding dat langer dan een jaar duurt) eenvoudig sneuvelen in een procedure. Wij beoordelen scherp welke bepalingen in uw geval houdbaar zijn.

Veelvoorkomende franchisegeschillen

In de praktijk zien wij telkens dezelfde typen geschillen terugkeren:

• Onjuiste prognoses en dwaling – de franchisenemer haalt de voorgespiegelde omzet niet en stelt dat hij op basis van een ondeugdelijke omzetprognose heeft gecontracteerd (dwaling, artikel 6:228 BW, of schending van de informatieplicht).
• Schending van de informatieplicht of standstill – discussie over de precontractuele documentatie en de vier wekentermijn van artikel 7:913 BW.
• Goodwillvergoeding – bij het einde van de samenwerking ontstaat onenigheid over de hoogte van de aan de franchisenemer toe te rekenen goodwill (artikel 7:920 BW).
• Non-concurrentie- en relatiebeding – de franchisegever wil de vertrekkende franchisenemer aan een concurrentiebeding houden; de franchisenemer betwist de geldigheid daarvan.
• Wijziging van de formule – conflict over een eenzijdige aanpassing van de formule of de fee, en over het instemmingsrecht van artikel 7:921 BW.
• Opzegging en ontbinding – geschillen over de beëindiging van de overeenkomst, opzegtermijnen en de gevolgen daarvan.
• Achterstallige betalingen en exploitatie – incasso van franchise-fees, gebruik van intellectuele eigendom en naleving van het handboek.

Welke rechter is bevoegd?

Welke rechter een franchisegeschil behandelt, hangt af van de aard van de vordering en van wat partijen zijn overeengekomen. De franchiseovereenkomst bevat doorgaans een forumkeuze of een arbitrage- of geschillenregeling. Zit in het geschil ook een huurcomponent – bijvoorbeeld omdat de franchisegever het pand onderverhuurt aan de franchisenemer – dan kan de kantonrechter (huur) bevoegd zijn, terwijl zuiver contractuele geschillen vaak bij de civiele kamer van de rechtbank thuishoren. Spoedeisende kwesties, zoals naleving van een non-concurrentiebeding of staking van het gebruik van de formule, lenen zich voor een kort geding. Wij bepalen vooraf de juiste route, zodat u niet bot vangt op een bevoegdheidsverweer.

Onze aanpak en strategie

Een franchiserelatie is bedoeld om te duren. Daarom kiezen wij waar mogelijk eerst voor een oplossing die de samenwerking herstelt of netjes afwikkelt: een goed onderbouwde sommatie, onderhandeling of mediation. Lukt dat niet, dan procederen onze advocaten daadkrachtig – bij de rechtbank, in hoger beroep of in arbitrage. Doordat onze bedrijfsjuristen de commerciële en operationele kant van de formule begrijpen, sluit onze juridische strategie aan op uw bedrijfsbelang, of u nu de formule beschermt of als franchisenemer uw investering veiligstelt. Zie ook onze pagina’s over franchiseovereenkomsten en franchise en huurrecht.

Veelgestelde vragen over franchisegeschillen

Geldt de Wet Franchise ook voor mijn oude contract?
Ja. De Wet Franchise is op 1 januari 2021 in werking getreden; voor de bepalingen over goodwill, non-concurrentie en instemmingsrecht (artikelen 7:920 en 7:921 BW) gold een overgangsperiode tot 1 januari 2023, waarna ook bestaande overeenkomsten moeten voldoen.

Mijn omzet blijft sterk achter bij de prognose – heb ik een zaak?
Mogelijk wel. Als de franchisegever een ondeugdelijke of te rooskleurige prognose heeft verstrekt, kan sprake zijn van dwaling of schending van de informatieplicht. Wij beoordelen de onderbouwing van de prognose en uw bewijspositie.

Is mijn non-concurrentiebeding wel geldig?
Een postcontractueel non-concurrentiebeding is op grond van artikel 7:920 BW alleen geldig als het schriftelijk is, onmisbaar is om de overgedragen knowhow te beschermen, niet langer dan één jaar duurt en geografisch beperkt is tot uw werkgebied. Voldoet het beding daar niet aan, dan is het nietig.

Moet ik eerst mediation proberen?
Niet altijd verplicht, maar vaak verstandig. Veel franchiseovereenkomsten bevatten een geschillen- of escalatieregeling. Wij adviseren welke route in uw situatie het snelst en het goedkoopst tot resultaat leidt.