Arbeidsrecht
Overgang van onderneming
Advocaten en juristen bij overname, fusie en doorstart
Bij een overgang van onderneming gaan werknemers van rechtswege mee over. Wij begeleiden werkgevers, kopers, verkopers en werknemers door de juridische gevolgen, van het internationale concern tot de bakker op de hoek.
- Wij werkten o.a. voor:
Wat we doen
Uit de wet volgt dat aan twee voorwaarden moet zijn voldaan op het moment dat sprake is van de overgang van een onderneming. Ten eerste moet de overgang van onderneming gebaseerd zijn op een overeenkomt, fusie of splitsing. Ten tweede moet de identiteit van de onderneming die overgaat behouden blijven. Om aan de tweede voorwaarde te voldoen, wordt aan de hand van specifieke omstandigheden gekeken of de identiteit behouden blijft (denk aan het overnemen van het klantenbestand of het meenemen van personeel).
Op het moment dat sprake is van een overgang van onderneming, gaan ook de werknemers van deze onderneming van rechtswege mee naar deze nieuwe onderneming. Zo gaat bijvoorbeeld de CAO waaraan de oude werkgever gebonden was mee over op de nieuwe werkgever. Bovendien gaan de arbeidsovereenkomsten zoals deze zijn aangegaan met de oude werkgever mee over. Een werknemer kan bezwaar aantekenen tegen de overgang van onderneming.
Juridisch advies nodig omtrent de overgang van de onderneming? Neem dan contact met ons op.
Wanneer is er juridisch sprake van overgang van onderneming?
Het wettelijke kader staat in de artikelen 7:662 tot en met 7:666 van het Burgerlijk Wetboek (BW), die de Europese Richtlijn 2001/23/EG in Nederlands recht omzetten. Volgens artikel 7:662 lid 2 BW is sprake van overgang van onderneming bij de overgang van een economische eenheid die haar identiteit behoudt. Een economische eenheid is een georganiseerd geheel van middelen, bestemd tot het uitoefenen van een economische activiteit.
Of de identiteit behouden blijft, beoordeelt de rechter aan de hand van de zogenoemde Spijkers-criteria: de aard van de onderneming, de overdracht van activa, de overname van personeel, de overgang van het klantenbestand, de mate waarin de activiteiten gelijk blijven en de duur van een eventuele onderbreking. Bij arbeidsintensieve sectoren (zoals schoonmaak of catering) weegt de overname van een wezenlijk deel van het personeel zwaar; bij kapitaalintensieve sectoren juist de overdracht van bedrijfsmiddelen. Onze advocaten en bedrijfsjuristen beoordelen per casus of er werkelijk sprake is van overgang van onderneming, of dat het gaat om een gewone activatransactie zonder overgang van personeel.
Welke rechten en plichten gaan over op de verkrijger?
Op grond van artikel 7:663 BW gaan alle rechten en verplichtingen uit de arbeidsovereenkomst van rechtswege over op de verkrijger. De werknemers treden dus automatisch in dienst bij de nieuwe werkgever, zonder dat daarvoor nieuwe contracten nodig zijn. Het gaat onder meer om:
salaris, werktijden en functie-inhoud;
opgebouwde diensttijd, vakantiedagen en vakantietoeslag;
afspraken uit de van toepassing zijnde CAO;
bedingen zoals het concurrentiebeding en relatiebeding (zie ook onze pagina over het concurrentiebeding).
De vervreemder (oude werkgever) blijft op grond van artikel 7:663 BW nog gedurende één jaar na de overgang naast de verkrijger hoofdelijk aansprakelijk voor verplichtingen uit de arbeidsovereenkomst die vóór de overgang zijn ontstaan. Voor het pensioen geldt een uitzondering: onder voorwaarden mag de verkrijger zijn eigen pensioenregeling toepassen (artikel 7:664 BW).
Ontslagverbod en harmonisatie van arbeidsvoorwaarden
De overgang van onderneming op zichzelf vormt geen geldige reden voor ontslag. Artikel 7:670 lid 8 BW bevat een opzegverbod: de werkgever mag de arbeidsovereenkomst niet opzeggen wegens de overgang van de onderneming. Ontslag om andere redenen, bijvoorbeeld bedrijfseconomische omstandigheden of een gelijktijdige reorganisatie, blijft mogelijk binnen de gewone regels van het ontslagrecht.
Een veelvoorkomende valkuil voor de verkrijger is de wens om arbeidsvoorwaarden te harmoniseren, zodat overgekomen werknemers dezelfde voorwaarden krijgen als het zittende personeel. Het uitgangspunt is dat de overgegane voorwaarden behouden blijven; eenzijdig versoberen is in beginsel niet toegestaan, ook niet met instemming als die voortvloeit uit de overgang. Wij begeleiden werkgevers bij een juridisch houdbaar harmonisatietraject.
Faillissement, pre-pack en uitzonderingen
Artikel 7:666 BW bepaalt dat de beschermende regels van overgang van onderneming in beginsel niet gelden wanneer de werkgever in staat van faillissement is verklaard en de onderneming tot de boedel behoort. In die situatie gaat het personeel niet automatisch mee over en kan de curator selectiever te werk gaan.
Rond de pre-pack (een doorstart die vóór het faillissement wordt voorbereid) is deze uitzondering door rechtspraak van het Europese Hof van Justitie (onder meer het Smallsteps-arrest) en de Hoge Raad sterk genuanceerd: als de doorstart in werkelijkheid gericht is op voortzetting van de onderneming en niet op liquidatie, kan de werknemersbescherming alsnog van toepassing zijn. Deze materie is feitelijk en juridisch complex; onze advocaten adviseren zowel kopers als verkopers over de risico’s van een doorstart.
Medezeggenschap: informatie- en raadplegingsplicht
Bij een overgang van onderneming heeft de ondernemingsraad adviesrecht op grond van artikel 25 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR). De ondernemer moet de OR tijdig om advies vragen over het voorgenomen besluit tot overdracht of overname, zodat dit advies nog van wezenlijke invloed kan zijn. Wordt deze procedure niet correct gevolgd, dan kan de OR bij de Ondernemingskamer beroep instellen. Het correct doorlopen van dit traject is een belangrijk aandachtspunt; lees ook onze pagina over reorganisatie en medezeggenschap.
Overgang van onderneming bij fusies en overnames
Overgang van onderneming speelt vrijwel altijd een rol bij fusies, overnames en carve-outs. Voor de koper is het personeel een wezenlijke kostenpost en risicofactor: koopt u activa, dan koopt u mogelijk ongewild ook het personeel mee. Daarom is een goede arbeidsrechtelijke due diligence onmisbaar. Wij brengen vooraf in kaart welke werknemers overgaan, welke verplichtingen meekomen en hoe deze in de koopovereenkomst (SPA of activa-overeenkomst) en de garanties en vrijwaringen worden geregeld. Zo voorkomt u verrassingen na de transactie. Onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen werken hierin nauw samen, van het internationale concern tot de bakker op de hoek die zijn zaak overdraagt.
Hoe wij u helpen bij overgang van onderneming
MKB Juristen combineert advocaten en (bedrijfs)juristen in één team, zodat u zowel procesvaardigheid als praktische ondernemersblik in huis heeft. Wij adviseren werkgevers, kopers, verkopers en werknemers over alle facetten van overgang van onderneming: van de eerste beoordeling of de regels van toepassing zijn, tot de uitvoering van het medezeggenschapstraject en het opstellen van de transactiedocumentatie. Of u nu een familiebedrijf overneemt of een bedrijfsonderdeel afstoot, wij denken mee over de juridische én commerciële gevolgen. Deze pagina maakt onderdeel uit van onze expertise Arbeidsrecht.
Veelgestelde vragen over overgang van onderneming
Gaan alle werknemers automatisch mee over? Ja, op grond van artikel 7:663 BW gaan de werknemers die in de overgaande onderneming werkzaam zijn van rechtswege mee, met behoud van hun rechten en verplichtingen. De werknemer kan er wel voor kiezen niet mee over te gaan, maar verliest dan in beginsel zijn arbeidsovereenkomst.
Mag de nieuwe werkgever de arbeidsvoorwaarden wijzigen? In beginsel niet enkel vanwege de overgang. De voorwaarden gaan ongewijzigd mee. Een latere wijziging is alleen onder strikte voorwaarden mogelijk.
Geldt overgang van onderneming ook bij faillissement? In een echt faillissement geldt de bescherming in beginsel niet (artikel 7:666 BW). Bij een pre-pack of doorstart kan dit anders liggen; laat dit altijd juridisch toetsen.
Juridisch advies nodig over een overgang van onderneming, een overname of een doorstart? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
mr. Jaime Boogaers
Ondernemingsrecht · Advocaat
Bij specialistische juridische dossiers gaat het niet alleen om de juridische regel. Het gaat ook om bewijs, timing, onderhandelingspositie en de zakelijke gevolgen van iedere stap.
Wat wij voor u doen
Onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen begeleiden de volledige arbeidsrechtelijke kant van een overgang van onderneming.
- Beoordeling of de regels van overgang van onderneming van toepassing zijn
- Arbeidsrechtelijke due diligence bij overnames en fusies
- Begeleiding medezeggenschapstraject en OR-advies (WOR)
- Advies over harmonisatie van arbeidsvoorwaarden
- Bijstand bij faillissement, pre-pack en doorstart
- Opstellen en toetsen van transactiedocumentatie, garanties en vrijwaringen
Risico's en valkuilen
Bij een overgang van onderneming liggen kostbare fouten op de loer, voor zowel koper als verkoper. Wij brengen de risico's vooraf in kaart en houden ze beheersbaar.
- Ongewild personeel meekopen bij een activatransactie
- Ontslag in strijd met het opzegverbod van artikel 7:670 lid 8 BW
- Onterechte versobering of harmonisatie van arbeidsvoorwaarden
- Het OR-adviestraject niet of te laat doorlopen
- Verkeerd inschatten van de werknemersbescherming bij een pre-pack
- Eénjarige hoofdelijke aansprakelijkheid van de vervreemder over het hoofd zien
Onze aanpak
Wij combineren procesvaardigheid met ondernemersblik. Eerst beoordelen we of de regels van overgang van onderneming (art. 7:662 e.v. BW) van toepassing zijn en welke werknemers overgaan. Vervolgens richten we het medezeggenschaps- en informatietraject in en vertalen we de gevolgen naar de transactiedocumentatie. Zo voorkomen we verrassingen na de overname.
Zo werken wij
Een gestructureerd traject van intake tot implementatie.
01
Intake en eerste beoordeling
Wij bespreken kort wat er speelt, welke stukken beschikbaar zijn en welk belang voor u centraal staat.
02
Analyse van positie en risico’s
Wij beoordelen uw juridische positie, bewijsstukken, termijnen en de mogelijke vervolgstappen.
03
Strategisch advies
U krijgt concreet advies over de beste route: reageren, onderhandelen, schikken of procederen.
04
Uitvoering
Wij helpen met correspondentie, onderhandeling, processtrategie of verdere juridische bijstand.
Specialisten voor ondernemers
Wij combineren juridische analyse met praktische ervaring in dossiers voor ondernemers, bestuurders en organisaties.
Al onze juristen en advocaten beschikken over brede kennis van het arbeidsrecht. Daarnaast hebben zij zich gespecialiseerd in een of meerdere aandachtsgebieden binnen het arbeidsrecht. Meerdere aandachtsgebieden hebben we ondergebracht in verschillende praktijkgroepen. Elke advocaat maakt op basis van zijn of haar specialisme(n) deel uit van een of enkele praktijkgroepen. Cliënten kunnen per zaak direct bij de juiste praktijkgroep terecht. Hier worden zij bijgestaan door de voor de zaak meest geschikte advocaat of jurist. Waar nodig betrekken we daarbij de expertise en ervaring van onze collega-specialisten uit andere praktijkgroepen.
Veelgestelde vragen
Antwoorden op de vragen die werkgevers en werknemers ons het vaakst stellen over overgang van onderneming.
Wanneer is juridisch advies verstandig?
Juridisch advies is verstandig zodra er druk ontstaat, termijnen lopen, een wederpartij een standpunt inneemt of wanneer de financiële of strategische belangen groot zijn.
Kan MKB Juristen ook helpen als er al een conflict is?
Ja. Wij beoordelen uw rechtspositie, adviseren over de strategie en kunnen helpen met correspondentie, onderhandeling, verweer of verdere juridische stappen.
Wat kost specialistisch juridisch advies?
Specialistisch advies wordt in beginsel op uurbasis verricht. Waar mogelijk geven wij vooraf duidelijkheid over de verwachte aanpak, kosten en vervolgstappen.
Kan ik eerst vrijblijvend overleggen?
Ja. U kunt een gratis adviesgesprek aanvragen. Wij bespreken kort uw situatie en geven aan welke route waarschijnlijk verstandig is.
Advies nodig over een overgang van onderneming?
Neem vrijblijvend contact op met onze advocaten en bedrijfsjuristen voor advies over uw overname, fusie of doorstart.
Meer expertises binnen dit team
Bekijk ook de andere onderdelen binnen dit rechtsgebied.
Neem contact op
Laat uw gegevens achter. Wij nemen contact met u op om uw situatie kort te bespreken.
Neem contact op
Meer weten over onze dienstverlening?
Neem dan contact op met onze specialisten.
