MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Wat is een verkoopcontract auteursrecht? Het is de akte waarmee de maker zijn auteursrecht op een werk geheel of gedeeltelijk overdraagt aan een ander, zodat die ander de nieuwe rechthebbende wordt. Anders dan bij een licentie geef je niet alleen toestemming voor gebruik, maar draag je het recht zelf over. De wet stelt daarvoor een harde eis: overdracht van auteursrecht kan alleen bij akte (artikel 2 lid 3 Auteurswet). Zonder ondertekend document gaat het recht niet over. Voor mkb-ondernemers speelt dit bij de aankoop van een logo, softwarecode, teksten of een volledig ontwerp.
Het korte antwoord
- Wat: overdracht van auteursrecht van maker naar verkrijger, niet slechts een gebruiksrecht.
- Vormeis: verplicht bij akte, een ondertekend document (artikel 2 lid 3 Aw).
- Omvang: alleen de rechten die in de akte staan gaan over (artikel 2 lid 2 Aw).
- Grens: morele rechten blijven bij de maker (artikel 25 Aw).
- Verschil met licentie: bij overdracht raakt de maker het recht kwijt, bij licentie behoudt hij het.
Wat is een verkoopcontract auteursrecht en hoe werkt de overdracht
Auteursrecht ontstaat automatisch bij het maken van een oorspronkelijk werk, van een tekst of foto tot software of een logo. Dat recht is overdraagbaar (artikel 2 lid 1 Aw). Wil je het overdragen, dan schrijft artikel 2 lid 3 Aw voor dat dit gebeurt door een daartoe bestemde akte. Een akte is in dit verband simpelweg een ondertekend document dat tot bewijs strekt. Een notaris is niet nodig, maar een handtekening onder een schriftelijke overdracht wel.
Die vormeis is streng en beschermend. Blijft de akte achterwege, dan is er geen overdracht en houdt de maker het auteursrecht, ook al is er betaald. In de praktijk gaat het daar vaak mis: een opdrachtgever betaalt voor een ontwerp, maar krijgt zonder akte alleen een gebruiksrecht en niet het volledige auteursrecht.
Overdracht versus licentie
Het cruciale onderscheid is dat tussen overdracht en licentie. Bij overdracht wordt de verkrijger de nieuwe rechthebbende: de maker raakt het recht kwijt en kan het werk zelf niet meer exploiteren, tenzij anders afgesproken. Bij een licentie behoudt de maker het auteursrecht en verleent hij alleen een gebruiksrecht, dat exclusief of niet-exclusief kan zijn en meestal in tijd, plaats of doel begrensd is.
Wie de volledige zeggenschap over een werk wil, bijvoorbeeld om het ongelimiteerd te exploiteren, door te verkopen of aan te passen, heeft overdracht nodig. Wie alleen wil gebruiken, is met een licentie vaak beter en goedkoper uit. Een verkoopcontract auteursrecht is bedoeld voor het eerste geval.
Wat gaat wel en niet over
De omvang van de overdracht wordt beperkt uitgelegd. Artikel 2 lid 2 Aw bepaalt dat de overdracht alleen die bevoegdheden omvat waarvan dit in de akte staat of uit de aard of strekking van de titel voortvloeit. Wat je niet expliciet overdraagt, blijft bij de maker. Daarom moet je in de akte precies benoemen welk werk en welke exploitatievormen worden overgedragen.
Er is een harde grens. De persoonlijkheidsrechten, ook wel morele rechten genoemd, blijven bij de maker (artikel 25 Aw). Dat gaat onder meer om het recht op naamsvermelding en het recht zich te verzetten tegen aantasting of misvorming van het werk. Deze rechten kun je niet meeoverdragen. Wel kan de maker van sommige morele rechten afstand doen, voor zover de wet dat toelaat (artikel 25 lid 3 Aw). Neem daarover een uitdrukkelijke bepaling op als je aanpassingen zonder naamsvermelding wilt kunnen doen.
Wanneer gebruik je dit contract
- Aankoop van maatwerk: je laat software, een logo of een ontwerp maken en wilt de volledige rechten.
- Overname van een merk of huisstijl: je koopt de rechten op teksten, beeld en vormgeving.
- Bedrijfsovername: creatieve of technische activa gaan mee over naar de koper.
- Doorverkoop: je verwierf rechten en wilt die verder overdragen.
Een voorbeeld. Een webshop laat een ontwerpbureau een compleet logo en huisstijl maken voor 4.500 euro. De ondernemer wil het merk later kunnen aanpassen, uitbreiden en zelfs verkopen. Alleen een factuur is niet genoeg: zonder akte houdt het bureau het auteursrecht. Partijen tekenen daarom een verkoopcontract auteursrecht waarin het logo, de huisstijlelementen en alle exploitatievormen worden overgedragen, met een afstand van naamsvermelding zodat de webshop het vrij kan doorontwikkelen.
Eerlijke aanbeveling
Heb je alleen een gebruiksrecht nodig, dan hoef je geen auteursrecht te kopen en is een eenvoudige licentie voldoende. Voor kleine, eenmalige opdrachten waarbij je het werk niet zult aanpassen of doorverkopen, kun je vaak volstaan met heldere gebruiksafspraken. Dan is een jurist niet nodig.
Wil je wel de volledige rechten, let dan goed op de vormeis. De overdracht moet bij akte (artikel 2 lid 3 Aw), de akte moet precies omschrijven welk werk en welke exploitatievormen overgaan (artikel 2 lid 2 Aw), en je moet een bewuste keuze maken over de morele rechten (artikel 25 Aw). Gaat het om waardevolle of bedrijfskritische werken zoals software of een merkidentiteit, laat de akte dan opstellen of controleren. Een gebrekkige overdracht kost je juist bij die werken het meest.
Direct verder? Bekijk het verkoopcontract auteursrecht, lees welke onderdelen erin horen bij een verkoopcontract auteursrecht opstellen en bekijk wat het kost om een verkoopcontract auteursrecht laten opstellen.
Veelgestelde vragen
Het is de akte waarmee de maker zijn auteursrecht op een werk geheel of gedeeltelijk overdraagt aan een ander. De verkrijger wordt de nieuwe rechthebbende. Anders dan bij een licentie gaat het recht zelf over. Overdracht kan alleen bij akte (artikel 2 lid 3 Aw).
Bij overdracht wordt de koper eigenaar van het auteursrecht en raakt de maker het kwijt. Bij een licentie behoudt de maker het recht en geeft hij alleen een gebruiksrecht, vaak begrensd in tijd, plaats of doel. Wil je volledige zeggenschap, dan is overdracht nodig; wil je alleen gebruiken, dan volstaat een licentie.
Ja. Artikel 2 lid 3 Aw eist een daartoe bestemde akte, een ondertekend document. Zonder akte gaat het auteursrecht niet over, ook niet als er is betaald. Een factuur of mondelinge afspraak is onvoldoende; er is dan hooguit een gebruiksrecht ontstaan.
Nee. De persoonlijkheidsrechten blijven bij de maker (artikel 25 Aw), zoals het recht op naamsvermelding en het recht zich te verzetten tegen aantasting van het werk. Van sommige morele rechten kan de maker wel afstand doen (artikel 25 lid 3 Aw); leg dat uitdrukkelijk vast als je aanpassingen wilt kunnen doen.
Nee. De overdracht wordt beperkt uitgelegd: alleen de bevoegdheden die in de akte staan of uit de aard van de titel voortvloeien, gaan over (artikel 2 lid 2 Aw). Wat je niet expliciet noemt, blijft bij de maker. Omschrijf daarom werk en exploitatievormen nauwkeurig.
Ja. Software is een auteursrechtelijk beschermd werk (artikel 10 lid 1 Aw). Wil je de volledige rechten op maatwerksoftware verwerven, dan is een overdracht bij akte nodig. Zonder akte houdt de ontwikkelaar het auteursrecht en heb je slechts een gebruiksrecht.
Als je het werk alleen wilt gebruiken en niet zult aanpassen of doorverkopen, volstaat vaak een licentie. Dat is eenvoudiger en goedkoper. Overdracht is pas nodig wanneer je volledige zeggenschap wilt over exploitatie, aanpassing of doorverkoop van het werk.
