MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Een earn out regeling opstellen doe je door in de koopovereenkomst nauwkeurig vast te leggen welk deel van de koopprijs afhankelijk wordt van de resultaten na de overname, op welke prestatiecriteria dat is gebaseerd en hoe die worden gemeten. De grootste valkuil is onduidelijkheid: vage criteria en een onnauwkeurige berekening zijn de belangrijkste oorzaak van earn-outgeschillen. Een goede regeling omschrijft de criteria, de berekening, de periode en de zorgplicht van de koper tijdens de earn-outperiode, zodat beide partijen weten waar ze aan toe zijn.
Het korte antwoord
- Prestatiecriteria: kies een heldere, meetbare grondslag (omzet, brutowinst of EBITDA).
- Berekening: leg de exacte formule en de waarderingsgrondslagen vast, met voorbeelden.
- Periode: bepaal de meetperiode, doorgaans een tot drie jaar.
- Plafond en bodem: spreek een maximum en eventueel een minimum af.
- Beheerafspraken: leg vast hoe het bedrijf tijdens de earn-outperiode wordt bestuurd.
- Geschillenregeling: bepaal hoe verschillen over de meting worden beslecht.
Earn out regeling opstellen: de kern is meetbaarheid
Het belangrijkste onderdeel is de keuze van de prestatiecriteria. Die moeten objectief meetbaar zijn en zo min mogelijk beïnvloedbaar door de koper. Omzet is eenvoudig te meten, maar zegt weinig over winstgevendheid en kan door de koper worden gestuurd via prijsbeleid. Brutowinst of EBITDA sluiten dichter aan bij de werkelijke prestatie, maar zijn gevoeliger voor de toerekening van kosten. Welke grondslag je ook kiest, definieer die volledig: wat telt mee als omzet, welke kosten worden toegerekend en welke waarderingsregels gelden.
Leg vervolgens de berekening exact vast, bij voorkeur met een rekenvoorbeeld. Zo voorkom je dat partijen achteraf van mening verschillen over hoe de formule moet worden toegepast. Vermeld ook het plafond en, als partijen dat wensen, een bodem, zodat de nabetaling binnen een bekende bandbreedte blijft.
De beheerafspraken tijdens de earn-outperiode
Omdat de nabetaling afhangt van de resultaten die de koper na de overname beïnvloedt, zijn afspraken over het beheer onmisbaar. Naar Nederlands recht rust op de koper al een zorgplicht op grond van de redelijkheid en billijkheid (artikel 6:248 BW), en frustreert hij de earn-out bewust, dan kan de voorwaarde op grond van artikel 6:23 BW toch als vervuld gelden. Maar die wettelijke normen zijn algemeen. Concrete afspraken bieden meer houvast.
Leg daarom vast hoe het bedrijf tijdens de earn-outperiode wordt bestuurd. Denk aan het voortzetten van de gebruikelijke bedrijfsvoering, afspraken over investeringen en kosten, het niet zonder overleg verschuiven van klanten of omzet naar andere entiteiten, en informatierechten voor de verkoper zodat hij de resultaten kan volgen. Ook kun je bepalen welke beslissingen de koper zelfstandig mag nemen en waarvoor overleg of instemming nodig is.
De geschillenregeling
Zelfs bij een zorgvuldige regeling kan er discussie ontstaan over de meting. Neem daarom een geschillenregeling op. Gebruikelijk is dat een onafhankelijke accountant of deskundige de earn-out berekent of een geschil daarover bindend beslecht. Leg vast wie die deskundige aanwijst, welke grondslagen hij hanteert en binnen welke termijn hij oordeelt. Dat voorkomt een langdurige procedure over cijfers die uiteindelijk toch door een expert moeten worden vastgesteld.
Bepaal ook wat er gebeurt bij bijzondere gebeurtenissen tijdens de earn-outperiode, zoals een doorverkoop van het bedrijf, het vertrek van sleutelpersonen of een reorganisatie. Vaak spreken partijen af dat de earn-out in zulke gevallen versneld of naar een vast bedrag wordt afgewikkeld.
Een praktijkvoorbeeld: een mkb-ondernemer verkoopt zijn onderneming met een earn-out over drie jaar op basis van EBITDA. In de koopovereenkomst is precies gedefinieerd welke kosten wel en niet worden toegerekend, en is bepaald dat de koper de gebruikelijke bedrijfsvoering voortzet. Een onafhankelijke accountant berekent de EBITDA jaarlijks. Doordat de grondslagen vastliggen, blijft de nabetaling voorspelbaar en ontstaat er geen geschil.
Eerlijke aanbeveling
Je hebt niet altijd een jurist nodig. Als de volledige koopprijs bij levering wordt betaald en er geen nabetaling afhankelijk van resultaten is, dan is er geen earn-out en volstaat een heldere koopovereenkomst. Zodra je een deel van de prijs afhankelijk maakt van prestaties na de overname, is juridische begeleiding sterk aan te raden. De definitie van de criteria, de berekening en de beheerafspraken bepalen of de regeling werkbaar is, en juist daar ontstaan de meeste conflicten. Een earn-out die op een bierviltje is afgesproken kost achteraf vrijwel altijd meer dan de begeleiding vooraf.
Verder lezen? Bekijk de earn-out regeling, de uitleg over wat een earn-out regeling is en het earn-out regeling laten opstellen.
Veelgestelde vragen
De prestatiecriteria, de exacte berekening met grondslagen, de meetperiode, een plafond en eventueel een bodem, afspraken over het beheer tijdens de earn-outperiode en een geschillenregeling. Alles leg je vast in de koopovereenkomst.
Kies een objectief meetbare grondslag die zo min mogelijk door de koper te beïnvloeden is. Omzet is simpel maar stuurbaar, brutowinst en EBITDA sluiten dichter aan bij de prestatie maar zijn gevoelig voor kostentoerekening. Definieer de gekozen grondslag volledig.
Omdat de nabetaling afhangt van resultaten die de koper beïnvloedt. De wettelijke zorgplicht (artikel 6:248 BW) is algemeen; concrete afspraken over bedrijfsvoering, investeringen, informatierechten en beslissingsbevoegdheid geven meer houvast en voorkomen conflict.
Met een exacte formule en heldere waarderingsgrondslagen, bij voorkeur met een rekenvoorbeeld. Zo voorkom je dat partijen achteraf van mening verschillen over hoe de criteria worden toegepast, wat de belangrijkste oorzaak van geschillen is.
Meestal berekent of beslecht een onafhankelijke accountant of deskundige de earn-out bindend. Leg vast wie die deskundige aanwijst, welke grondslagen hij hanteert en binnen welke termijn hij oordeelt, zodat een lange procedure over cijfers wordt voorkomen.
Neem dat op als bijzondere gebeurtenis. Vaak spreken partijen af dat de earn-out bij doorverkoop, reorganisatie of vertrek van sleutelpersonen versneld of naar een vast bedrag wordt afgewikkeld, zodat de verkoper niet met lege handen staat.
Bij een volledige betaling bij levering speelt de earn-out niet. Zodra een deel afhankelijk wordt van prestaties, is juridische begeleiding sterk aan te raden, omdat de definitie van de criteria en de beheerafspraken bepalen of de regeling werkbaar is.