MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Wat is een earn out regeling: het is een afspraak bij een bedrijfsovername waarbij een deel van de koopprijs pas later wordt betaald, afhankelijk van de resultaten die de onderneming na de overname behaalt. In plaats van de volledige prijs bij de levering te betalen, spreken koper en verkoper af dat een deel volgt als bijvoorbeeld de omzet of de winst een afgesproken niveau haalt. De earn-out overbrugt zo een verschil in inschatting tussen partijen over de waarde en de toekomst van het bedrijf. Het is een koopprijsmechanisme, geen aparte overeenkomst, dat je vastlegt in de koopovereenkomst.
Het korte antwoord
- Wat: een uitgesteld en voorwaardelijk deel van de koopprijs bij een bedrijfsovername.
- Doel: het overbruggen van een verschil in waarde-inschatting tussen koper en verkoper.
- Basis: afgesproken prestatiecriteria, bijvoorbeeld omzet, winst of EBITDA over een periode.
- Waar geregeld: in de koopovereenkomst (SPA), niet in een losse overeenkomst.
- Risico: conflict over hoe de criteria worden gemeten en over het beheer tijdens de earn-outperiode.
Wat is een earn out regeling en waarom gebruik je die?
Bij een overname verschillen koper en verkoper vaak van mening over de waarde. De verkoper gelooft in de groei van zijn bedrijf en wil daarvoor betaald krijgen; de koper wil niet betalen voor toekomst die zich nog moet bewijzen. Een earn-out regeling brengt die posities bij elkaar. Een deel van de prijs wordt vast bij levering betaald, en een aanvullend deel volgt als het bedrijf de afgesproken resultaten haalt. Presteert de onderneming zoals de verkoper voorspelde, dan ontvangt hij de volledige prijs. Blijft dat uit, dan betaalt de koper minder.
De earn-out is daarmee zowel een prijsmechanisme als een risicoverdeling. De verkoper deelt in het risico dat zijn optimistische inschatting niet uitkomt, en de koper beperkt het risico dat hij te veel betaalt. Deze constructie is vooral gebruikelijk bij overnames waar de waarde sterk afhangt van toekomstige prestaties, zoals bij bedrijven met sleutelpersonen of een groeiende klantenbasis.
Hoe werkt een earn-out?
Een earn-out bestaat uit een aantal vaste elementen die je in de koopovereenkomst vastlegt:
- Prestatiecriteria: waarop de nabetaling wordt gebaseerd, bijvoorbeeld omzet, brutowinst of EBITDA.
- Periode: de termijn waarover wordt gemeten, doorgaans een tot drie jaar.
- Berekening: de exacte formule en de grondslagen, inclusief welke waarderingsregels gelden.
- Maximum en minimum: een plafond en eventueel een bodem voor de nabetaling.
- Betaalmoment: wanneer en hoe de earn-out wordt uitgekeerd.
Het conflictrisico rond de earn-out
De earn-out is berucht om de geschillen die eruit voortkomen. De kern van het probleem is dat de verkoper na de overname geen of beperkte zeggenschap meer heeft over het bedrijf, terwijl zijn nabetaling wel afhangt van de resultaten. De koper stuurt de onderneming aan en neemt beslissingen die de prestaties beïnvloeden. Dat leidt tot discussie: heeft de koper de omzet gedrukt door investeringen uit te stellen, kosten toe te rekenen of het bedrijf te integreren in een groter geheel?
Veel geschillen draaien om de meting van de criteria. Wat telt mee als omzet, hoe worden kosten toegerekend en welke waarderingsgrondslagen gelden? Onduidelijke of voor meerdere uitleg vatbare criteria zijn de belangrijkste oorzaak van earn-outconflicten. Daarom is een precieze omschrijving van de berekening, met voorbeelden en heldere grondslagen, essentieel.
De zorgplicht van de koper
Tijdens de earn-outperiode rust op de koper een zorgplicht. Naar Nederlands recht worden de verhoudingen tussen partijen mede beheerst door de redelijkheid en billijkheid (artikel 6:248 BW). De koper mag zijn zeggenschap niet zo gebruiken dat hij de earn-out bewust of onnodig frustreert. Doet hij dat wel, dan kan artikel 6:23 BW in beeld komen: als de partij die belang heeft bij het uitblijven van een voorwaarde de vervulling ervan belet, geldt de voorwaarde onder omstandigheden toch als vervuld. Een koper die de resultaten kunstmatig laag houdt om de nabetaling te ontlopen, kan zich daar dus op stuklopen.
Omdat de wettelijke zorgplicht algemeen is geformuleerd, doen partijen er verstandig aan concrete afspraken te maken over het beheer in de earn-outperiode. Denk aan afspraken over investeringen, over het voortzetten van de gebruikelijke bedrijfsvoering, over informatierechten van de verkoper en over de vraag welke beslissingen de koper wel of niet zelfstandig mag nemen. Hoe concreter dat is vastgelegd, hoe kleiner de kans op conflict.
Een praktijkvoorbeeld: een mkb-ondernemer verkoopt zijn bureau en spreekt een earn-out af over twee jaar, gebaseerd op de omzet. De koper integreert het bureau in zijn eigen organisatie en verschuift klanten naar andere labels. De omzet in de verkochte entiteit daalt, terwijl het onderliggende werk gewoon doorloopt. De verkoper stelt dat de koper de earn-out heeft gefrustreerd, en de discussie draait om de vraag of de koper zijn zorgplicht heeft geschonden.
Eerlijke aanbeveling
Je hebt niet altijd een jurist nodig. Als de volledige koopprijs bij levering wordt betaald en er geen nabetaling afhankelijk van toekomstige resultaten is, dan speelt de earn-outproblematiek niet en volstaat een heldere koopovereenkomst. Zodra een deel van de prijs afhankelijk wordt van prestaties na de overname, is juridische begeleiding sterk aan te raden. De bepaling van de criteria, de berekening en de zorgplicht tijdens de earn-outperiode zijn de plekken waar het misgaat, en een goed opgestelde regeling voorkomt jarenlange geschillen.
Meer weten? Bekijk de earn-out regeling, lees over het earn-out regeling opstellen en over het earn-out regeling laten opstellen.
Veelgestelde vragen
Een afspraak bij een bedrijfsovername waarbij een deel van de koopprijs pas later wordt betaald, afhankelijk van de resultaten die de onderneming na de overname behaalt. Het is een koopprijsmechanisme dat je vastlegt in de koopovereenkomst.
Om een verschil in waarde-inschatting tussen koper en verkoper te overbruggen. De verkoper gelooft in toekomstige groei, de koper wil daar niet vooraf voor betalen. De earn-out verdeelt dat risico: presteert het bedrijf zoals voorspeld, dan volgt de nabetaling.
Op afgesproken prestatiecriteria over een bepaalde periode, bijvoorbeeld omzet, brutowinst of EBITDA over een tot drie jaar. De exacte formule, de grondslagen en een eventueel plafond leg je vast in de koopovereenkomst.
Omdat de verkoper na de overname geen zeggenschap meer heeft, terwijl zijn nabetaling afhangt van de resultaten die de koper beïnvloedt. Onduidelijke criteria en discussie over de meting van omzet en kosten zijn de belangrijkste oorzaken.
Ja. De verhouding wordt beheerst door de redelijkheid en billijkheid (artikel 6:248 BW). De koper mag de earn-out niet bewust frustreren. Belet hij de vervulling van de voorwaarde, dan kan die op grond van artikel 6:23 BW toch als vervuld gelden.
Door de criteria en de berekening precies te omschrijven, met voorbeelden en heldere grondslagen, en door concrete afspraken te maken over het beheer in de earn-outperiode, zoals investeringen, informatierechten en beslissingsbevoegdheid.
Niet als de volledige prijs bij levering wordt betaald. Zodra een deel afhankelijk wordt van resultaten na de overname, is juridische begeleiding sterk aan te raden, omdat de bepaling van de criteria en de zorgplicht de plekken zijn waar het misgaat.