In de bedrijfswereld komt het regelmatig voor dat bedrijven strategisch willen samenwerken. Dit kan leiden tot allerlei vormen van samenwerking en afspraken. Veel van deze samenwerkingsvormen zijn legitiem en nuttig, maar soms is dat niet het geval. Soms kunnen samenwerkingen namelijk de normale marktwerking verstoren. Daarom zijn er grenzen aan wat wettelijk is toegestaan. Een van de praktijken die verboden is, is klantverdeling.
Klantverdeling mag niet
Klantverdeling is een vorm van kartelvorming waarbij concurrenten onderling afspreken om klanten of markten te verdelen. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat bedrijven afspreken om niet te concurreren in bepaalde geografische gebieden of om geen zaken te doen met bepaalde klanten, omdat deze al klant zijn bij de concurrent. Het resultaat is dat de consument of afnemer minder keuzevrijheid heeft en niet vrij kan kiezen bij welke aanbieder hij bepaalde goederen of diensten wil afnemen. Dit leidt er ook toe dat bedrijven niet meer gedwongen worden om te concurreren op basis van andere factoren, zoals prijs, kwaliteit of service, aangezien ze weten dat hun klanten niet naar de concurrent kunnen overstappen. Hierdoor kan het prijsniveau kunstmatig hoog blijven en worden kwaliteit en innovatie beperkt. Vooral de consument is hier dus het slachtoffer van.
Kartelverbod en de Mededingingswet
In Nederland is het verboden om kartelafspraken te maken. Dit is vastgelegd in de Mededingingswet. Het kartelverbod is bedoeld om eerlijke concurrentie te waarborgen en te voorkomen dat bedrijven met hun onderlinge afspraken de markt verstoren. Kartels benadelen niet alleen de consument, maar ook andere concurrenten die zich wél aan de regels houden. Wanneer bedrijven zich schuldig maken aan kartelvorming, bijvoorbeeld door middel van klantverdeling, kunnen ze zware boetes krijgen van de Autoriteit Consument en Markt (ACM).
De Mededingingswet stelt duidelijk dat afspraken tussen bedrijven die de concurrentie beperken, verboden zijn. Dit betekent dat u geen afspraken mag maken over prijzen, marktverdeling of het verdelen van klanten. Ook indirecte vormen van beïnvloeding, zoals prijsafspraken die verlopen via een derde partij, zijn verboden.
Nadelige effecten van klantverdeling
Klantverdeling heeft zoals eerder gezegd een directe invloed op de marktwerking. Het zorgt ervoor dat bedrijven niet meer worden gestimuleerd om hun producten of diensten te verbeteren of concurrerend te blijven in termen van prijs. Klanten worden beperkt in hun keuzevrijheid en hebben vaak geen andere optie dan de producten of diensten af te nemen tegen de prijs die door de bedrijven is vastgesteld. Dit leidt tot een kunstmatig hoog prijsniveau.
Bovendien remt klantverdeling ook innovatie af. Bedrijven die minder concurrentiedruk ervaren, hebben minder prikkels om te investeren in nieuwe producten, dure technologieën of betere dienstverlening. Dit kan op de lange termijn nadelig zijn voor de hele sector en voor de economie als geheel. Op kortere termijn zijn vooral consumenten en concurrenten het grote slachtoffer.
Ingrijpen bij klantverdeling
Indien u vermoedt dat concurrenten in uw sector verboden afspraken maken over klantverdeling, is het belangrijk om actie te ondernemen. Kartelvorming, waaronder klantverdeling, is een ernstige overtreding van de Mededingingswet en kan leiden tot zware boetes. De Autoriteit Consument en Markt is verantwoordelijk voor het handhaven van de Mededingingswet en zal optreden als er sprake is van kartelvorming. U kunt een vermoeden van kartelvorming melden bij de ACM. De ACM heeft diverse instrumenten om kartelvorming op te sporen en te bestraffen.
Indien u zelf deelneemt aan een kartel, is het ook mogelijk om dit bij de ACM te melden en clementie aan te vragen. Dan krijgt u mogelijk een lagere of zelfs helemaal geen boete. Hiervoor dient u contact op te nemen met het clementiebureau van de ACM. Het is wel aan te raden om vooraf contact op te nemen met een advocaat. De experts van MKB Juristen helpen u om deze situatie te beoordelen en de juiste stappen te zetten.
