Bij een overeenkomst zijn er in principe geen vormvereisten, hoewel er ook uitzonderingen zijn. Dat wil zeggen dat een overeenkomst eigenlijk ook mondeling kan worden gesloten of bijvoorbeeld op een kladpapiertje. Natuurlijk moet het dan wel duidelijk zijn wie de partijen zijn en wat ze afspreken. Ook moeten ze hun handtekening plaatsen. Tot daar de theorie, want wat vindt de rechter van zo’n documentjes? De rechtspraak wijst het uit.
Materiaal van de akte maakt volgens de rechter niet uit
Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden diende hier eerder al een uitspraak over te doen (ECLI:NL:GHARL:2019:3592). Het ging toen niet om een bierviltje, maar wel om een brief van een derde. Op deze brief heeft men later een ondertekende tekst geplaatst. De rechter benadrukte dat de ondertekening het enige vormvoorschrift is dat in de wet aan een onderhandse akte wordt gesteld. Verder moet de onderhandse akte verstaanbare leestekens bevatten die een gedachte-inhoud vertolken. Een handtekening, leesbare of verstaanbare leestekens en geen nonsens, dat is wat er volgens de rechter nodig is om te spreken van een geldige akte. Op welk materiaal het is geschreven – een brief van een derde, een bierviltje of blanco papier –, maakt volgens de rechter niet uit.
Loonafspraken op 2 bierviltjes zijn geldig
Ook in een andere zaak werd er recent geoordeeld over de geldigheid van zo’n onderhandse akte (ECLI:NL:GHDHA:2022:1327). Het ging toen om een amateurvoetballer die met zijn werkgever een arbeidsovereenkomst had gesloten voor twee seizoenen. Er was in deze overeenkomst een salaris van 625 en 750 euro opgenomen. Op twee bierviltjes kwam men echter een salaris van 14.500 en 13.000 overeen. De afspraak was dat het geld grotendeels in het zwart zou worden uitbetaald. De bedragen in de arbeidsovereenkomst waren wit.
De werkgever betaalde uiteindelijk enkel het witte salaris en op basis van de beschreven bierviltjes eiste de voetballer voor de rechter de betaling van het achterstallige loon. Er was een handschriftexpert nodig om aan te tonen dat de handtekeningen op de twee bierviltjes wel degelijk van de technisch directeur waren. Uiteindelijk werd de werkgever verplicht om het bierviltjessalaris te betalen.
Rechter houdt rekening met notities op een bierviltje
Niet alleen contracten kunnen worden gesloten op een bierviltje. Soms kan een bierviltje ook een idee bieden van de verwachtingen die partijen over en weer mochten hebben. Dat bewijst bijvoorbeeld een zaak uit 2013 (ECLI:NL:RBMNE:2013:8012). Twee mannen hadden toen in een eetcafé op de achterkant van een bierviltje gegevens genoteerd over de beoogde opbrengst van een project waaraan ze samen zouden werken. Zelfs al waren die notities volgens beide gedaagden “in een jolige bui” op het bierviltje geschreven, toch hield de rechter er rekening mee bij het beoordelen van het geschil.
Niet te snel een handtekening plaatsen op een bierviltje
Deze zaken tonen aan dat een overeenkomst op een bierviltje perfect geldig kan zijn. Het materiaal waarop de overeenkomst is geplaatst, maakt namelijk niks uit: de ondertekende overeenkomst blijft geldig. Wees met andere woorden niet te snel met iets te ondertekenen, ook niet in de kroeg. Twijfel je of je ergens je handtekening op mag zetten? Laat dan een ContractCheck™ uitvoeren. Wij gaan dan na of het wel zo slim is om de overeenkomst te ondertekenen en geven aan waar er risico’s zitten. Dat doen we ook als het contract op een bierviltje staat.
