Wanneer consumenten een online aankoop doen, rekenen zij op een aantal wettelijke rechten. Het recht om de aankoop kosteloos te herroepen vormt daar een voorbeeld van. Dit recht is echter wel niet absoluut. Zo is het niet onlogisch dat bepaalde producten van het herroepingsrecht worden uitgesloten. In de algemene voorwaarden vinden we dan ook vaak terug dat het herroepingsrecht vervalt na het openen van de verpakking of het verwijderen van een beschermfolie. Zo’n bepaling is echter niet zomaar geldig. Dat bevestigde het Hof van Justitie van de Europese Unie eind maart 2019.
Het herroepingsrecht bij internetverkoop aan consumenten
De Europese regelgever vindt dat consumenten bij online aankopen extra bescherming moeten genieten. Daarom vestigde het in 2014 onder andere de aandacht op het herroepingsrecht. Hierdoor hebben klanten veertien dagen bedenktijd na het ontvangen van het product.
Gedurende de bedenktijd mag de klant het product uitproberen. Zo mag de klant kleding passen of een boek inspecteren. Dat mag echter niet verder gaan dan hetgeen strikt noodzakelijk is om het product te kunnen beoordelen. Kleding passen kan, maar de consument mag een hip kleedje dus niet zomaar dragen op het aanstaande trouwfeest. Dat is immers meer dan gewoon even beoordelen…
Hiernaast zijn er een aantal uitzonderingen voorzien. Het gaat om producten waarop het herroepingsrecht niet van toepassing is en waarvan je in jouw algemene voorwaarden steeds gewag zal maken. Want zo voorkom je discussies. Denk bijvoorbeeld aan gepersonaliseerde fotoalbums of geopende voedingsmiddelen.
Uitzondering om redenen van gezondheidsbescherming of hygiëne
In de Europese richtlijn is een uitzondering opgenomen met betrekking tot verzegelde goederen die omwille van hygiënische of gezondheidsredenen niet kunnen worden teruggezonden van zodra de verzegeling is verbroken. Zoals eerder gezegd kan het eenvoudig worden toegepast op geopende voedingsmiddelen, zelfs indien ze een langere houdbaarheid hebben.
Op basis van deze bepaling weigerde een Duitse online handelaar recent nog een teruggezonden matras. De consument had immers de beschermfolie weggehaald, waardoor de verkoper niet langer kon waarborgen dat er geen menselijk contact was geweest. Onhygiënisch, oordeelde de online verkoper. De consument had een andere mening en uiteindelijk stelde het Duitse Bundesgerichtshof een prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie van de Europese Unie.
Consument mag beschermfolie matras verwijderen
Het Europees Hof van Justitie verduidelijkt nu dat de uitzondering er is voor de gevallen waarin de gezondheidsbescherming of de hygiëne na het verwijderen van de verzegeling, niet langer kan worden gewaarborgd. Er moet met andere woorden een gevaar bestaan waardoor het product niet langer door een derde kan worden gebruikt en waardoor de verkoper het uit de handel dient te halen.
Volgens het Hof is dit bij een matras niet het geval. Het zou immers na verwijdering van de beschermfolie niet zomaar ongeschikt zijn voor hergebruik. Het Hof haalt hierbij aan dat mensen in een hotel ook op een gebruikte matras slapen en dat er zelfs een markt voor tweedehands matrassen bestaat. Gebruikte matrassen kunnen immers grondig worden gereinigd en ontsmet.
Het Hof stelt een matras hier, of toch wat het herroepingsrecht betreft, gelijk met een kledingstuk. Een rechtstreeks contact met het lichaam is met andere woorden noodzakelijk om de matras te inspecteren. Net zoals een consument een bloes tijdens het inspecteren moet passen.
De verkoper dient de matras nadien wel te ontsmetten of te reinigen, maar kan het na ontvangst dus gewoon opnieuw verkopen. Er is dan ook geen sprake van een uitzondering op het herroepingsrecht. Klaar en duidelijk.
Laat jouw voorwaarden nalezen door een jurist
In bovenstaande zaak ging het om een matras met een waarde van ruim 1.100 euro. Niet niks. Toch leek de verkoper ervan uit te gaan dat het herroepingsrecht niet van toepassing was. Waarschijnlijk had dat zowel wat de marktstrategie als de prijszetting betreft, ernstige gevolgen. De volledige ondernemingsstrategie moet nu misschien wel worden herzien en er zal een oplossing moeten worden gevonden voor teruggezonden matrassen waarvan de beschermfolie werd weggehaald.
Het toont aan dat het opstellen van voorwaarden niet eenvoudig is, zeker indien het gaat om de (online) verkoop aan consumenten. Toch schenk je er maar beter meteen aandacht aan, omdat dergelijke betwistingen nu eenmaal impact kunnen hebben op de volledige ondernemingsstrategie. Dat is nogmaals bewezen.
Voorzie ook jij een uitsluiting op het herroepingsrecht bij producten waarvan de verpakking werd geopend of een beschermfolie werd weggehaald? Laat jouw voorwaarden dan even nalezen door een van onze juristen. Zo kom je achteraf niet voor onaangename verrassingen te staan.
