--- title: "Achtergestelde leningsovereenkomst" url: https://mkbjuristen.nl/contracten/achtergestelde-leningsovereenkomst/ date: 2019-04-08 modified: 2026-05-27 author: "denian@mkbrecht.nl" description: "Wat is een achtergestelde leningsovereenkomst? Een achtergestelde leningsovereenkomst is een overeenkomst van geldlening waarbij de geldverstrekker uitdrukkelijk achterstelt op andere schuldeisers van de schuldenaar. Dit betekent dat de geldverstrekker bij..." word_count: 1453 --- # Achtergestelde leningsovereenkomst ## Wat is een achtergestelde leningsovereenkomst? Een **achtergestelde leningsovereenkomst** is een overeenkomst van geldlening waarbij de geldverstrekker uitdrukkelijk achterstelt op andere schuldeisers van de schuldenaar. Dit betekent dat de geldverstrekker bij faillissement of surseance van betaling van de schuldenaar pas terugbetaling ontvangt nadat alle niet-achtergestelde schuldeisers volledig zijn voldaan. De achtergestelde lening neemt daarmee een positie in tussen vreemd vermogen — gewone schulden — en eigen vermogen. Banken en andere financiers beschouwen een achtergestelde lening die voldoet aan de juiste voorwaarden doorgaans als quasi-eigen vermogen, wat de solvabiliteitspositie van de schuldenaar versterkt en zijn toegang tot aanvullende bankfinanciering vergroot. Een deugdelijke achtergestelde leningsovereenkomst is daarmee niet alleen een intern financieringsinstrument maar ook een document dat de bank beoordeelt voordat zij haar eigen krediet verstrekt. *Onze advocaten stellen voor u een juridisch waterdichte achtergestelde leningsovereenkomst op die aansluit bij uw financieringsstructuur, uw bankconvenanten en de fiscale uitgangspunten — of het nu gaat om een bedrijfsovername, een aandeelhouderslening, een herstructurering of een groeifinanciering.* ## Wanneer heeft u een achtergestelde leningsovereenkomst nodig? Een **achtergestelde leningsovereenkomst** is in de praktijk aan de orde in een aantal terugkerende situaties. Bij een **bedrijfsovername** laat de koper een deel van de koopprijs als achtergestelde lening bij de verkoper staan, zodat de verkopende aandeelhouder bij tegenvallende resultaten pas wordt terugbetaald nadat de bank is voldaan. Bij **aandeelhoudersleningen** verstrekt een aandeelhouder of holdingvennootschap een lening aan de werkmaatschappij die door de bank als quasi-eigen vermogen wordt geaccepteerd. Bij **herstructurering** wordt bestaande schuld omgezet in een achtergestelde lening om de balans te versterken en een bankconvenant te herstellen. Bij **groeifinanciering** verstrekt een investeerder of participatiemaatschappij mezzaninefinanciering in de vorm van een achtergestelde lening met een hogere rente als compensatie voor het verhoogde risico. En bij **startende ondernemingen** wordt een achtergestelde lening van familie, vrienden of een overheidsinstantie zoals Qredits gebruikt om de solvabiliteit te verhogen zodat bankkrediet mogelijk wordt. ## Wat is het verschil tussen een generieke en een specifieke achterstelling? Een **achtergestelde leningsovereenkomst** kan de achterstelling op twee manieren formuleren. Bij een **generieke achterstelling** wordt de lening achtergesteld ten opzichte van alle andere schuldeisers van de schuldenaar, zowel huidige als toekomstige. Dit is de meest vergaande vorm en wordt doorgaans verlangd door banken die de achtergestelde lening als quasi-eigen vermogen willen kwalificeren. Bij een **specifieke achterstelling** is de lening alleen achtergesteld ten opzichte van bepaalde, met name genoemde schuldeisers — doorgaans de financierende bank. De overige schuldeisers delen dan op gelijke voet met de achtergestelde geldverstrekker. Welke vorm de bank accepteert als quasi-eigen vermogen, hangt af van de specifieke bankconvenanten en het kredietbeleid van de betreffende bank. Onze advocaten stemmen de achterstellingsformulering af op de eisen van uw bank voordat u de overeenkomst tekent. ## Wat moet er in een achtergestelde leningsovereenkomst staan? Een deugdelijke **achtergestelde leningsovereenkomst** bevat minimaal de volgende elementen. De **achterstellingsbepaling** zelf: een ondubbelzinnige formulering dat de geldverstrekker zijn vorderingen achterstelt op alle of specifiek omschreven schuldeisers, met een expliciete betalingsbeperking zolang de achtergestelde lening uitstaat. De **hoofdsom, rente en aflossingsschema**: bij leningen tussen gelieerde partijen moet de rente at arm's length zijn vastgesteld om fiscale correcties door de Belastingdienst te voorkomen. De **looptijd en vervroegde aflossingsmogelijkheden**: mag de schuldenaar tussentijds aflossen en zo ja, alleen met toestemming van de bank? Een **betalingsbeperking**: de geldverstrekker mag geen rente of aflossing ontvangen zolang dat de solvabiliteitspositie van de schuldenaar onder een afgesproken drempel brengt of zolang een bankconvenant dat verbiedt. Een **opeisbaarheidsbeperking**: de achtergestelde lening mag niet direct opeisbaar zijn bij een enkele tekortkoming; directe opeisbaarheid zou de achtergestelde positie van de schuldeiser tenietdoen. En een **rangorderegeling** bij samenloop van meerdere achtergestelde leningen. Onze advocaten zorgen ervoor dat al deze elementen correct en consistent zijn geformuleerd. ## Wat zijn de fiscale aandachtspunten bij een achtergestelde lening tussen gelieerde partijen? Bij een achtergestelde lening tussen een aandeelhouder en zijn vennootschap, of tussen gelieerde vennootschappen, gelden strikte fiscale regels. De Belastingdienst toetst of de overeengekomen rente zakelijk is — het zogenaamde **arm's length-beginsel** van artikel 8b Wet Vpb. Een achtergestelde lening draagt een hoger risico dan een gewone lening en rechtvaardigt daarom een hogere rente. Stelt u de rente te laag vast, dan corrigeert de Belastingdienst de renteaftrek bij de schuldenaar en de rentebaten bij de schuldeiser op basis van wat een onafhankelijke derde zou hebben bedongen. Stelt u de rente te hoog vast, dan kan de Belastingdienst het meerdere als uitdeling of informele kapitaalstorting kwalificeren. Daarnaast speelt de vraag of de achtergestelde lening voor fiscale doeleinden als eigen vermogen of als vreemd vermogen wordt behandeld — de zogenaamde **kwalificatievraag**. Bij een bodemlozeputlening of een deelnemerschapslening kan de rente niet aftrekbaar zijn. Onze advocaten stemmen de rentestructuur af op de fiscale uitgangspunten van uw situatie. ## Wat is de Pauliana-toets en waarom is die relevant bij een achtergestelde lening? De **Pauliana** — de actio pauliana van artikel 3:45 BW en artikel 42 Fw — stelt een curator in staat rechtshandelingen te vernietigen die de schuldeisers benadelen. Bij een achtergestelde lening tussen gelieerde partijen — aandeelhouder en vennootschap, of zustervennootschappen — is het risico reëel dat een curator bij faillissement de lening vernietigt als de overeenkomst kort voor het faillissement is aangegaan of gewijzigd, en de schuldeisers daardoor zijn benadeeld. Dit risico is met name aanwezig als de achtergestelde lening is omgezet vanuit een opeisbare vordering, als de aflossingsvrije periode net voor het faillissement is verlengd, of als de rente kunstmatig laag is vastgesteld. Een goede achtergestelde leningsovereenkomst bevat een **arm's length-verklaring** en is gedocumenteerd met een dossier dat aantoont dat de voorwaarden zakelijk zijn en niet zijn ingegeven door de wens de bank of andere schuldeisers te benadelen. Onze advocaten beoordelen uw overeenkomst op Pauliana-risico voordat u tekent. ## Hoe verhoudt de achtergestelde lening zich tot de bankconvenanten? Vrijwel iedere bankfinanciering bevat **convenanten** — contractuele verplichtingen van de kredietnemer over zijn financiële positie, zoals een minimale solvabiliteitsratio of een maximale netto-schuldpositie. Een achtergestelde lening telt voor de berekening van die ratio's alleen mee als quasi-eigen vermogen als de bank de achterstelling uitdrukkelijk heeft geaccepteerd. Dit vereist doorgaans een **achterstellingsverklaring** die door alle partijen — de geldverstrekker, de schuldenaar en de bank — wordt ondertekend, en waarin de geldverstrekker schriftelijk bevestigt dat hij zijn betalingsaanspraken achterstelt op de bank en geen rente of aflossing ontvangt zolang dat de bankconvenanten schendt. Een achtergestelde leningsovereenkomst die niet is afgestemd op de bestaande bankconvenanten kan leiden tot een convenant-breach — en daarmee tot directe opeisbaarheid van het bankkrediet. Onze advocaten beoordelen uw bankconvenanten en stemmen de achtergestelde leningsovereenkomst daarop af. ## Wat zijn de risico's van een achtergestelde lening bij faillissement van de schuldenaar? De geldverstrekker bij een **achtergestelde lening** draagt een aanzienlijk insolventierisico. Bij faillissement van de schuldenaar ontvangt hij pas betaling nadat alle concurrente en preferente schuldeisers volledig zijn voldaan. In de praktijk betekent dit dat een achtergestelde geldverstrekker bij faillissement van een MKB-onderneming vrijwel nooit iets terugziet. Dit risico wordt vergoed via een hogere rente — de zogeheten **risicoopslag**. Naast het verhaalsrisico speelt ook de vraag of de geldverstrekker zelf aansprakelijk kan worden gesteld. Als een aandeelhouder een achtergestelde lening verstrekt aan zijn vennootschap terwijl hij wist of behoorde te weten dat de vennootschap haar schulden niet meer kon betalen, loopt hij het risico dat de curator hem aanspreekt op grond van bestuurdersaansprakelijkheid of onrechtmatige daad. Het Beklamel-criterium is hier relevant: een bestuurder die namens de vennootschap verplichtingen aangaat terwijl hij weet dat de vennootschap die niet kan nakomen, handelt onrechtmatig. Onze advocaten analyseren dit risico voor u voordat u een achtergestelde lening verstrekt aan uw eigen vennootschap. ## Wat kost het opstellen van een achtergestelde leningsovereenkomst bij MKBjuristen? De kosten voor het opstellen of beoordelen van een **achtergestelde leningsovereenkomst** hangen af van de complexiteit van uw financieringsstructuur, het aantal betrokken partijen, de vereiste afstemming op bankconvenanten en de fiscale uitgangspunten. Na een korte intake brengen wij u een transparante prijsopgave uit. Wij werken pragmatisch: een goede achtergestelde leningsovereenkomst is geen generiek template maar een document dat is gebouwd op uw specifieke financieringsstructuur en op de eisen van uw bank. Neem contact met ons op voor een vrijblijvende indicatie. ## Hoe werkt het bij MKBjuristen? Na een korte intake brengen onze advocaten uw financieringsstructuur, uw bankconvenanten, de betrokken partijen en de fiscale uitgangspunten in kaart. Op basis daarvan stellen wij een **achtergestelde leningsovereenkomst** op die aansluit bij uw situatie — met de juiste achterstellingsformulering, een zakelijk onderbouwde rentestructuur, een waterdichte betalingsbeperking en een arm's length-verklaring die de Pauliana-toets doorstaat. Heeft u een bestaande achtergestelde leningsovereenkomst ontvangen van een investeerder, een bank of uw accountant? Dan beoordelen wij die op juridische en fiscale risico's en adviseren u over de te bedingen aanpassingen. Zit u in een herstructureringstraject waarbij bestaande schuld wordt omgezet in een achtergestelde lening? Dan begeleiden wij het volledige traject — van onderhandeling met de bank tot ondertekening van de definitieve overeenkomst.