--- title: "Aanneming van werk" url: https://mkbjuristen.nl/contracten/aanneming-van-werk/ date: 2019-04-09 modified: 2026-05-27 author: "denian@mkbrecht.nl" description: "Wat is aanneming van werk? Van aanneming van werk is sprake wanneer een aannemer zich tegenover een opdrachtgever verbindt om buiten dienstbetrekking een werk van stoffelijke aard tot stand te..." word_count: 1541 --- # Aanneming van werk ## Wat is aanneming van werk? Van **aanneming van werk** is sprake wanneer een aannemer zich tegenover een opdrachtgever verbindt om buiten dienstbetrekking een werk van stoffelijke aard tot stand te brengen en op te leveren, tegen een door de opdrachtgever te betalen prijs in geld. Dit is de wettelijke definitie van artikel 7:750 BW. Het gaat daarbij altijd om een **resultaatsverplichting**: de aannemer verbindt zich tot het opleveren van een concreet eindresultaat, niet enkel tot het verrichten van inspanningen. Denk aan de bouw of verbouwing van een woning of bedrijfspand, het aanleggen van een installatie, het uitvoeren van schilderwerk, het leggen van een vloer of het realiseren van een infrastructuurproject. De aannemingsovereenkomst is de schriftelijke vastlegging van de afspraken die aannemer en opdrachtgever hierover maken. *Onze advocaten adviseren zowel opdrachtgevers als aannemers over het opstellen, beoordelen en aanpassen van aannemingsovereenkomsten en staan u bij in bouwgeschillen van eerste sommatie tot procedure.* ## Wat is het verschil tussen aanneming van werk en een overeenkomst van opdracht? Dit onderscheid is juridisch van groot belang en wordt in de praktijk regelmatig verward. Bij een **overeenkomst van opdracht** op grond van artikel 7:400 BW verbindt de opdrachtnemer zich tot het verrichten van werkzaamheden die in iets anders bestaan dan het tot stand brengen van een werk van stoffelijke aard — denk aan advies, bemiddeling of het voeren van een juridische procedure. Bij **aanneming van werk** staat het tastbare eindresultaat centraal: een gebouw, een installatie, een bouwwerk. Het onderscheid bepaalt welke wettelijke regels van toepassing zijn bij wanprestatie, aansprakelijkheid, oplevering en opzegging. Een onjuiste kwalificatie van het contract kan ertoe leiden dat u zich niet kunt beroepen op de beschermende bepalingen van de ene of de andere regeling. Onze advocaten beoordelen voor u welk regime van toepassing is en wat dat betekent voor uw positie. ## Wat staat er in een goede aannemingsovereenkomst? Een deugdelijke **aannemingsovereenkomst** bevat minimaal de volgende elementen: een nauwkeurige omschrijving van het werk en de kwaliteitseisen waaraan het moet voldoen, de aanneemsom of de wijze van prijsbepaling, de start- en opleverdatum inclusief consequenties bij overschrijding, de betalingsregeling en eventuele termijnbetalingen, afspraken over meerwerk en minderwerk, de verdeling van het risico bij kostenverhogende omstandigheden, de opleverprocedure en garantietermijnen, bepalingen over onderaanneming en ketenaansprakelijkheid, en de toepasselijke algemene voorwaarden. Hoe gedetailleerder de werkbeschrijving, hoe kleiner de kans op geschillen over de reikwijdte van de opdracht. Een mondelinge aannemingsovereenkomst is juridisch geldig maar vrijwel onmogelijk te bewijzen bij een geschil — bij de bouw van een woning voor een consument is schriftelijkheid zelfs wettelijk verplicht. ## Wat zijn de UAV 2012, de UAV-GC 2025 en de AVA 2023, en wanneer gebruikt u welke? In de Nederlandse bouwpraktijk worden drie sets van standaard algemene voorwaarden veelvuldig gebruikt. De **UAV 2012** — Uniforme Administratieve Voorwaarden voor de uitvoering van werken en van technische installatiewerken 2012 — is de meest gebruikte set bij traditionele aannemingsovereenkomsten waarbij de opdrachtgever zelf (al dan niet met een architect) het ontwerp heeft opgesteld en de aannemer uitsluitend de uitvoering verzorgt. De **UAV-GC 2025** — Uniforme Administratieve Voorwaarden voor Geïntegreerde Contractvormen, gepubliceerd op 14 januari 2025 — is bedoeld voor geïntegreerde contracten waarbij de aannemer ook bij het ontwerp betrokken is, zoals bij Design & Construct-projecten. De **AVA 2023** — Algemene Voorwaarden van Aanneming — van Bouwend Nederland zijn geschikter voor kleinere bouw- en utiliteitswerkzaamheden, zowel in een zakelijke als een consumentenversie. Geen van deze sets is automatisch van toepassing: zij moeten uitdrukkelijk op de overeenkomst van toepassing worden verklaard én tijdig ter hand worden gesteld. Onze advocaten adviseren u welke set in uw specifieke project past en welke aanvullingen of afwijkingen in de overeenkomst nodig zijn. ## Wat is meerwerk en hoe voorkomt u geschillen daarover? **Meerwerk** is een van de meest voorkomende bronnen van bouwgeschillen. Van meerwerk is sprake wanneer de opdrachtgever werkzaamheden verlangt die buiten de oorspronkelijke opdracht vallen en die leiden tot een verhoging van de aanneemsom. Op grond van artikel 7:755 BW heeft de aannemer recht op vergoeding van meerwerk, maar alleen als hij de opdrachtgever tijdig heeft gewaarschuwd dat de gevraagde wijziging tot een prijsverhoging leidt. Doet hij dat niet, dan kan hij zijn meerwerkvordering verliezen — tenzij de opdrachtgever de noodzaak van de prijsverhoging zelf had moeten begrijpen. Onder de UAV 2012 geldt bovendien dat wijzigingen in het bestek schriftelijk aan de aannemer moeten worden opgedragen. In de praktijk worden meerwerkafspraken te vaak mondeling gemaakt of per WhatsApp bevestigd, wat bij een geschil tot bewijsproblemen leidt. Een goed opgestelde aannemingsovereenkomst bevat een duidelijke meerwerkprocedure met schriftelijkheidsvereiste, goedkeuringsmoment en prijsafspraak vooraf. ## Wat zijn kostenverhogende omstandigheden en wanneer heeft de aannemer recht op bijbetaling? **Kostenverhogende omstandigheden** zijn omstandigheden die bij het sluiten van de overeenkomst niet waren te voorzien en die de kosten van uitvoering aanzienlijk verhogen, zonder dat dit aan de aannemer kan worden toegerekend. Op grond van artikel 7:753 BW kan de aannemer in dat geval de rechter verzoeken de aanneemsom te verhogen. Denk aan onverwachte bodemverontreiniging, extreme grondstofprijsstijgingen of sterk gewijzigde bouwregelgeving tijdens de uitvoering. De aannemer heeft wel een waarschuwingsplicht: hij moet zo spoedig mogelijk melding maken van de kostenverhogende omstandigheid zodra hij daarvan op de hoogte raakt. Laat hij dat na, dan verspeelt hij zijn aanspraak. Onze advocaten adviseren zowel aannemers over het correct melden en onderbouwen van kostenverhogingen als opdrachtgevers over het beoordelen en betwisten van dergelijke aanspraken. ## Hoe werkt de oplevering en wat zijn de gevolgen voor aansprakelijkheid? De **oplevering** is het juridisch meest kritieke moment in een aannemingsovereenkomst. Op het moment van oplevering gaat het risico van het werk over van de aannemer naar de opdrachtgever en begint de verjaringstermijn voor verborgen gebreken te lopen. Bij oplevering wordt het werk beoordeeld op gebreken: zichtbare gebreken die de opdrachtgever bij de oplevering had kunnen ontdekken maar niet heeft gemeld, kan hij in beginsel niet meer op de aannemer verhalen. Verborgen gebreken — gebreken die bij de oplevering redelijkerwijs niet zichtbaar waren — kan de opdrachtgever wél nog na oplevering claimen, mits hij dit tijdig meldt nadat het gebrek is ontdekt of redelijkerwijs had moeten worden ontdekt. Een correcte opleveringsprocedure met schriftelijk opleveringsrapport en ondertekening door beide partijen is daarom essentieel, zowel voor de aannemer als voor de opdrachtgever. ## Wat verandert de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen voor aannemers en opdrachtgevers? De **Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb)**, die gefaseerd in werking treedt, wijzigt de aansprakelijkheidsregels voor aannemers ingrijpend. De kern van de wijziging is dat de aannemer na oplevering aansprakelijk blijft voor gebreken die aan hem zijn toe te rekenen, tenzij de aannemer kan aantonen dat het gebrek niet aan hem te wijten is. Dit is een omkering van de bewijslast ten opzichte van het oude recht, waarbij de opdrachtgever moest bewijzen dat het gebrek aan de aannemer toerekenbaar was. Daarnaast introduceert de Wkb een verplicht waarschuwingssysteem en een dossierplicht voor aannemers. Voor aannemers betekent dit een aangescherpt risicoprofiel dat vertaald moet worden in de aannemingsovereenkomst, de algemene voorwaarden en de verzekeringsdekking. Onze advocaten adviseren u over de gevolgen van de Wkb voor uw specifieke project en helpen u uw contracten hierop aan te passen. ## Kan een aannemingsovereenkomst tussentijds worden opgezegd of ontbonden? Ja, maar de gevolgen verschillen sterk. De **opdrachtgever** kan de aannemingsovereenkomst op grond van artikel 7:764 BW te allen tijde geheel of gedeeltelijk opzeggen, ook als het werk nog niet is voltooid. Hij is dan verplicht de aannemer de al verrichte werkzaamheden te betalen, plus een vergoeding voor de gederfde winst over het niet-uitgevoerde deel. Dit maakt tussentijdse opzegging door de opdrachtgever doorgaans kostbaar. De **aannemer** kan de overeenkomst in beginsel niet eenzijdig opzeggen, maar wel ontbinden bij wanprestatie van de opdrachtgever — bijvoorbeeld bij aanhoudende betalingsachterstand. Ontbinding vereist een ingebrekestelling en een redelijke termijn voor herstel. Onze advocaten adviseren u over de financiële gevolgen van opzegging of ontbinding en begeleiden u bij de uitvoering daarvan. ## Wat zijn de risico's van een mondelinge of slecht opgestelde aannemingsovereenkomst? Een mondelinge **aannemingsovereenkomst** is juridisch geldig, maar leidt bij een geschil vrijwel altijd tot een woord-tegen-woordsituatie over wat precies is afgesproken. Zonder schriftelijke vastlegging van de werkbeschrijving, de aanneemsom, de opleverdatum en de meerwerkprocedure staat u als opdrachtgever of aannemer bij een conflict met lege handen. De meest voorkomende geschillen betreffen: onduidelijkheid over de reikwijdte van het werk, betwist meerwerk zonder schriftelijke bevestiging, discussie over de opleverkwaliteit bij ontbrekende kwaliteitseisen, en aansprakelijkheid voor gevolgschade bij een te ruim geformuleerde exoneratieclausule. Een schriftelijke aannemingsovereenkomst met heldere afspraken over al deze punten is de beste preventie. Onze advocaten stellen deze voor u op of beoordelen een bestaand contract op de zwakke punten. ## Hoe werkt het bij MKBjuristen? Na een korte intake brengen onze advocaten uw project, uw positie — opdrachtgever of aannemer — en uw specifieke risico's in kaart. Op basis daarvan stellen wij een **aannemingsovereenkomst** op die aansluit bij uw project, de toepasselijke branchevoorwaarden en de actuele wetgeving inclusief de Wkb. Wij adviseren u over de juiste set algemene voorwaarden, de meerwerkprocedure, de opleverprocedure en de aansprakelijkheidsbepalingen. Heeft u al een aannemingsovereenkomst ontvangen van uw wederpartij? Dan beoordelen wij die op risico's en onevenwichtigheden en adviseren u over de te bedingen aanpassingen. Zit u al in een bouwgeschil over meerwerk, oplevering of gebreken? Dan staan onze advocaten u bij van eerste sommatie tot procedure bij de burgerlijke rechter of de Raad van Arbitrage voor de Bouw.