--- title: "Opdracht overzichtelijk omschrijven: wat is een overeenkomst van opdracht?" url: https://mkbjuristen.nl/blog/overeenkomst-van-opdracht/ date: 2026-07-15 modified: 2026-07-15 author: "denian@mkbrecht.nl" description: "Overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW): voor freelancers en zzp'ers. Inhoud, DBA-aspecten en verschil met arbeidsovereenkomst." categories: - "Blog" image: https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/06/aho-documents-stack-1024x576.jpg word_count: 579 --- # Opdracht overzichtelijk omschrijven: wat is een overeenkomst van opdracht? Een overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW) is contract tussen opdrachtgever en opdrachtnemer (zzp'er, freelancer, consultant). Anders dan arbeidsovereenkomst: opdrachtnemer is zelfstandig, geen werknemers­verzekeringen, geen ontslag­bescherming. Sinds Wet DBA (2016) en handhaving vanaf 2025: scherpe toetsing of werkelijke verhouding arbeidsovereenkomst is. Voor mkb-bv met freelancers vrijwel dagelijks instrument. Hieronder inhoud, DBA-aspecten en valkuilen. ## Het korte antwoord - **Wat**: contract met zzp'er/freelancer (art. 7:400 BW). - **Verschil arbeidsovk**: zelfstandig werk, eigen risico, eigen BTW. - **DBA-risico**: bij feitelijke gezagsverhouding herkwalificering. - **Looptijd**: bepaald (project) of doorlopend. - **Vergoeding**: uurtarief, dagtarief, of vaste prijs. ## Kenmerken zelfstandige opdrachtnemer ![Overeenkomst van opdracht](https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/06/aho-documents-stack.jpg) Voor echte opdracht (en niet verkapte arbeidsovk): - **Vrije werktijden**: opdrachtnemer bepaalt zelf wanneer en hoe. - **Vrije vervanging**: mag ander sturen om opdracht uit te voeren. - **Eigen kantoor/apparatuur**: niet beschikbaar gesteld door opdrachtgever. - **Meerdere opdrachtgevers**: niet alleen voor één bedrijf. - **Ondernemers­risico**: eigen kosten, geen vast inkomen. - **Eigen BTW-administratie**. Bij ontbreken: DBA-risico → herkwalificering. ## Inhoud van overeenkomst ![Toets DBA-aspecten](https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/05/wat-zijn-algemene-voorwaarden.jpg) - **Partijen**: opdrachtgever (BV) en opdrachtnemer (zzp). - **Beschrijving opdracht**: concreet wat opdrachtnemer doet. - **Verwacht resultaat**: deliverables, geen taakomschrijving. - **Tijd­besteding**: indicatief, niet vast (vermijd "40 uur per week"). - **Vergoeding**: uurtarief, dagtarief, of vaste prijs. - **Factureren**: hoe en wanneer. - **Onkosten­vergoeding**: aanvullend op uurtarief. - **IE-rechten**: wat ontwikkelt opdrachtnemer, wie wordt eigenaar. - **Geheimhouding**: bedrijfsgegevens. - **Looptijd en beëindiging**: opzegtermijn, gronden. - **Aansprakelijkheid**: maximum bedrag. - **Toepasselijk recht**. ## DBA-aspecten Wet DBA (sinds 2016, handhaving 2025) toetst feitelijke verhouding: ### Gezagsverhouding - **Negatief** (= arbeidsovk-indicator): opdrachtgever bepaalt werktijden, locatie, methode. - **Positief** (= opdracht): opdrachtnemer vrij in invulling. ### Vrije vervanging - **Negatief**: persoonlijke arbeid vereist. - **Positief**: opdrachtnemer mag ander sturen. ### Resultaat vs. inspanning - **Negatief**: opdrachtnemer betaald per uur ongeacht resultaat. - **Positief**: betaling voor afgerond resultaat. Bij arbeidsovk-toets: naheffing werkgevers­premies, eventueel boete. ## DBA-modelovereenkomst Belastingdienst heeft modelovereenkomsten gepubliceerd voor verschillende situaties. Bij conform-werken: zekerheid dat geen arbeidsovk is. Wel: feitelijke uitvoering moet matchen — papier alleen is niet voldoende. ## Soorten opdracht-overeenkomsten - **Project-overeenkomst**: voor specifiek project (bouw, IT-implementatie). - **Doorlopende opdracht**: zoals consulting, doorlopend support. - **Mantelovereenkomst**: raamovereenkomst met deelopdrachten (zie aparte post). - **Resultaats­verbintenis**: opdrachtnemer levert eindresultaat. - **Inspannings­verbintenis**: best efforts, geen gegarandeerd resultaat. ## IE-rechten Belangrijk: bij freelance ontwikkeling (code, design, content) blijft IE bij opdrachtnemer tenzij contractueel anders. Voor opdrachtgever: IE-overdracht expliciet regelen — anders alleen gebruikslicentie. ## Eerlijke aanbeveling ![Freelance-jurist over opdracht](https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/05/jurist-consult-overleg.jpg) Voor mkb-bv met freelancers: investeer in goede overeenkomst van opdracht. Gebruik DBA-modelovereenkomst van Belastingdienst als basis. Pas aan voor specifieke situatie. Belangrijk: papier én feitelijke uitvoering moeten matchen. Voor strategische freelancers (CTO, marketingmanager): extra zorgvuldigheid — herkwalificering hier vaak. Bij twijfel: opdracht structureren als interim-management via management-BV. Voor andere onderwerpen: [managementovereenkomst](https://mkbjuristen.nl/blog/ondernemen/managementovereenkomst/), [opdracht opzeggen](https://mkbjuristen.nl/blog/ondernemen/opdracht-opzeggen/) en [mantelovereenkomst](https://mkbjuristen.nl/blog/ondernemen/mantelovereenkomst/). ## Veelgestelde vragen **Wat is overeenkomst van opdracht?** Contract tussen opdrachtgever en zelfstandige opdrachtnemer (zzp, freelancer, consultant) onder art. 7:400 BW. Anders dan arbeidsovk: geen werknemers­verzekeringen, geen ontslag­bescherming, eigen BTW. **Wat is DBA-risico?** Wet DBA toetst of werkelijke verhouding arbeidsovk is. Bij sterke gezagsverhouding, geen vrije vervanging, vast loon ongeacht resultaat: herkwalificering → naheffing werkgevers­premies. Belastingdienst handhaaft sinds 2025 strenger. **Kenmerken zelfstandige?** Vrije werktijden, vrije vervanging, eigen kantoor/apparatuur, meerdere opdrachtgevers, ondernemers­risico, eigen BTW-administratie. Bij ontbreken meerdere kenmerken: DBA-risico → herkwalificering. **DBA-modelovereenkomst?** Belastingdienst publiceert modelovereenkomsten voor verschillende situaties. Bij conform-werken: zekerheid dat geen arbeidsovk is. Maar feitelijke uitvoering moet matchen — alleen papier voldoet niet. **IE-rechten bij freelance?** Bij freelance ontwikkeling (code, design, content): IE blijft bij opdrachtnemer tenzij contractueel overgedragen. Voor opdrachtgever: IE-overdracht expliciet regelen in overeenkomst. **Wat is verschil resultaat- en inspannings­verbintenis?** Resultaats­verbintenis: opdrachtnemer garandeert eindresultaat (bouwopdracht). Inspannings­verbintenis: opdrachtnemer doet best efforts, geen garantie (advies). Verschillende aansprakelijkheid bij niet-behalen. **Wat kost goede overeenkomst?** DBA-modelovereenkomst (gratis bij Belastingdienst) + aanpassing door jurist: € 500-€ 1.500. Voor complexe of strategische freelance: € 1.500-€ 5.000. Investering verdient zich terug bij vermijden naheffing.