--- title: "Wat is een eula softwarelicentie? Uitleg en gebruik" url: https://mkbjuristen.nl/blog/ondernemen/wat-is-een-eula-softwarelicentie/ date: 2026-10-09 modified: 2026-10-09 lang: nl author: "denian@mkbrecht.nl" description: "Wat is een eula softwarelicentie? Uitleg van de functie, wanneer je het nodig hebt en waar je op let voor het mkb." categories: - "Ondernemen" image: https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/07/wat-is-een-eula-softwarelicentie-hero-1024x576.jpg word_count: 1181 --- # Wat is een eula softwarelicentie? Uitleg en gebruik Wat is een eula softwarelicentie? Het is de gebruiksovereenkomst (End User License Agreement) tussen de leverancier van software en de eindgebruiker, waarin staat onder welke voorwaarden die gebruiker de software mag installeren en gebruiken. De gebruiker koopt de software niet, maar krijgt een licentie: een gebruiksrecht op een programma dat auteursrechtelijk beschermd blijft. Voor desktop- en on-premise software (die je installeert op eigen computers of servers) bepaalt de EULA vooral welk licentiemodel geldt, op hoeveel apparaten of gebruikers je de software mag draaien en wat er gebeurt met updates en beëindiging. ![Uitleg wat is een eula softwarelicentie tussen leverancier en gebruiker van desktopsoftware](https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/07/wat-is-een-eula-softwarelicentie-hero.jpg) ## Het korte antwoord - Een EULA softwarelicentie is de gebruiksovereenkomst tussen softwareleverancier en eindgebruiker. - De gebruiker krijgt een licentie, geen eigendom; het auteursrecht blijft bij de leverancier. - Het licentiemodel bepaalt op hoeveel gebruikers of apparaten je de software mag draaien. - De EULA regelt verboden gebruik, updates, aansprakelijkheid en beëindiging. - Wettelijke gebruikersrechten uit de Auteurswet kun je niet volledig wegcontracteren. ## Wat is een eula softwarelicentie precies? Software is een computerprogramma en daarmee auteursrechtelijk beschermd op grond van artikel 10 lid 1 sub 12 van de Auteurswet. Wie software gebruikt, mag die daarom niet zomaar kopiëren, aanpassen of verspreiden. De EULA zet dat auteursrecht om in concrete afspraken: wat mag de gebruiker wel, wat niet, en tegen welke voorwaarden. Zonder EULA gelden alleen de wettelijke basisregels, en die laten veel ongeregeld dat voor een softwareleverancier juist belangrijk is. Bij on-premise en desktopsoftware draait de software op de eigen apparaten van de gebruiker, buiten het zicht van de leverancier. Dat maakt de EULA extra belangrijk: hij is het enige instrument waarmee de leverancier grenzen stelt aan het gebruik. Bij software als dienst (SaaS) verschuift dat deels naar de servicevoorwaarden, maar voor geïnstalleerde software is de EULA het kernstuk. ## Licentiemodellen: waar zit het verschil? ![Verschillende licentiemodellen in een eula softwarelicentie per gebruiker en per apparaat](https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/07/wat-is-een-eula-softwarelicentie-body1.jpg) Het hart van een EULA voor geïnstalleerde software is het licentiemodel. Dat bepaalt hoe je het gebruik telt en afrekent: - **Per apparaat.** De software mag op een bepaald aantal computers of servers draaien. - **Per benoemde gebruiker.** Elk individu met een naam heeft een eigen licentie, ongeacht het apparaat. - **Gelijktijdig gebruik (floating).** Een vast aantal gebruikers mag tegelijk werken, uit een gedeelde pool. - **Eeuwigdurend (perpetual) of abonnement.** Een eenmalig gekochte licentie tegenover een terugkerend abonnement met updates. Het gekozen model bepaalt niet alleen de prijs, maar ook wat wel en niet is toegestaan. Draait de klant de software op meer apparaten dan gelicentieerd, dan is dat een inbreuk. Een heldere omschrijving van het model voorkomt discussie en maakt een audit mogelijk. ## De grenzen van wat je mag verbieden ![Wettelijke grenzen van een eula softwarelicentie onder de Auteurswet](https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/07/wat-is-een-eula-softwarelicentie-body2.jpg) Een EULA kan veel verbieden, maar niet alles. De Auteurswet geeft de rechtmatige gebruiker van software rechten die je contractueel niet kunt wegnemen. Op grond van artikel 45j mag de gebruiker de handelingen verrichten die nodig zijn voor het beoogde gebruik, waaronder het verbeteren van fouten. Artikel 45k staat het maken van een reservekopie toe wanneer dat voor het gebruik nodig is. Artikel 45n staat onder voorwaarden decompilatie toe om interoperabiliteit met andere programma's te bereiken. Een beding dat deze dwingendrechtelijke rechten uit artikel 45j tot en met 45n volledig uitsluit, is in zoverre ongeldig. Bij on-premise software, waar gebruikers dieper in het systeem zitten, komt dit vaker aan de orde dan bij afgeschermde consumentensoftware. ## De EULA en de AVG Verwerkt de software persoonsgegevens, bijvoorbeeld omdat het een CRM- of HR-pakket is, dan speelt de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) mee. De EULA regelt het gebruiksrecht op de software; de gegevensverwerking regel je apart. Draait de software on-premise bij de klant, dan is de klant vaak zelf verwerkingsverantwoordelijke. Levert de leverancier ook onderhoud op afstand of hosting, dan kan een verwerkersovereenkomst nodig zijn. Stem de EULA daarop af, zodat duidelijk is wie waarvoor verantwoordelijk is. ## Een praktijkvoorbeeld Een mkb-leverancier verkoopt een geïnstalleerd voorraadprogramma aan winkels. In de eerste versie van de EULA staat alleen dat de klant de software mag gebruiken, zonder licentiemodel. Een klant installeert het pakket vervolgens op vijftien werkplekken terwijl er voor vijf was betaald. Omdat het model niet was omschreven, is de inbreuk moeilijk aan te tonen. De leverancier past de EULA aan met een duidelijk model per apparaat, een auditrecht en een verbod op gebruik buiten het gelicentieerde aantal. Bij nieuwe klanten is de reikwijdte daarmee meteen helder. ## Eerlijke aanbeveling ![Softwareleverancier overlegt met een jurist over een eula softwarelicentie](https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/07/wat-is-een-eula-softwarelicentie-advies.jpg) Je hebt niet altijd een jurist nodig. Voor eenvoudige software met een klein aantal gebruikers, een helder verdienmodel en zonder verwerking van gevoelige gegevens kun je vaak uit de voeten met een beproefd standaardmodel dat je zelf invult. In dat geval is een EULA op maat overbodig. Laat een EULA wel opstellen zodra je software een uitgesproken licentiemodel kent, bedrijfskritisch is, op grotere schaal wordt uitgerold of persoonsgegevens verwerkt. De risico's zitten in een vaag licentiemodel dat inbreuk moeilijk aantoonbaar maakt, verbodsbepalingen die de wettelijke gebruikersrechten uit artikel 45j tot en met 45n van de Auteurswet schenden en een gebrekkige aansluiting op de AVG. Een jurist die softwarecontracten kent, voorkomt dat je een model gebruikt dat bij een geschil niet standhoudt. Wil je weten wat er precies in moet, lees dan [eula softwarelicentie opstellen](https://mkbjuristen.nl/blog/ondernemen/eula-softwarelicentie-opstellen/). Overweeg je uitbesteden, bekijk dan [eula softwarelicentie laten opstellen](https://mkbjuristen.nl/blog/ondernemen/eula-softwarelicentie-laten-opstellen/). Direct een licentie nodig? Bekijk onze [eula softwarelicentie](https://mkbjuristen.nl/contracten/eula-softwarelicentie/). ## Veelgestelde vragen **Wat is een eula softwarelicentie in het kort?** Het is de gebruiksovereenkomst tussen de softwareleverancier en de eindgebruiker, waarin staat onder welke voorwaarden de gebruiker de software mag gebruiken. De gebruiker krijgt een licentie, geen eigendom; het auteursrecht op de software blijft bij de leverancier. **Wat is het verschil tussen de licentiemodellen?** Per apparaat telt het aantal computers, per benoemde gebruiker telt elk individu, bij gelijktijdig gebruik werkt een vast aantal mensen tegelijk uit een pool, en een eeuwigdurende licentie koop je eenmalig tegenover een terugkerend abonnement. Het model bepaalt de prijs en wat is toegestaan. **Mag ik in een EULA alles verbieden?** Nee. De Auteurswet geeft de rechtmatige gebruiker rechten die je niet kunt wegcontracteren, zoals een reservekopie (artikel 45k) en decompilatie voor interoperabiliteit (artikel 45n). Een beding dat de rechten uit artikel 45j tot en met 45n volledig uitsluit, is in zoverre ongeldig. **Heb ik een EULA nodig voor on-premise software?** Ja, juist dan. On-premise software draait op de apparaten van de klant, buiten je zicht. De EULA is het enige instrument waarmee je grenzen stelt aan het gebruik, het licentiemodel vastlegt en misbruik verbiedt. **Wat is het verschil tussen een EULA en een SaaS-overeenkomst?** Een EULA regelt het gebruiksrecht op geïnstalleerde software. Bij software als dienst draait de software op de servers van de leverancier en verschuift het accent naar servicevoorwaarden, beschikbaarheid en gegevensverwerking. Voor geïnstalleerde software blijft de EULA het kernstuk. **Speelt de AVG een rol bij mijn software?** Zodra de software persoonsgegevens verwerkt, zoals bij een CRM- of HR-pakket. De EULA regelt het gebruiksrecht; de gegevensverwerking regel je apart. Bij on-premise software is de klant vaak zelf verwerkingsverantwoordelijke, en bij onderhoud op afstand kan een verwerkersovereenkomst nodig zijn. **Kan ik het aantal gebruikers controleren?** Als je EULA een duidelijk licentiemodel en een auditrecht bevat wel. Zonder omschreven model is inbreuk moeilijk aan te tonen. Leg daarom vast op hoeveel apparaten of gebruikers de software mag draaien en dat je gebruik mag controleren.