--- title: "Alles over de licentieovereenkomst" url: https://mkbjuristen.nl/blog/ondernemen/licentieovereenkomst/ date: 2026-07-03 modified: 2026-07-03 author: "denian@mkbrecht.nl" description: "Licentieovereenkomst voor IE-rechten: soorten (exclusief, niet-exclusief, sublicentie), royalty-structuur en valkuilen bij opstellen." categories: - "Ondernemen" image: https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/06/aho-partners-handshake-1024x576.jpg word_count: 814 --- # Alles over de licentieovereenkomst Een licentieovereenkomst geeft een ander partij gebruiksrecht op IE-rechten — merk, octrooi, auteursrecht, modelrecht of know-how — zonder eigendomswissel. Drie hoofdvormen: exclusieve licentie (alleen licentienemer mag gebruiken), niet-exclusieve (meerdere licentienemers), en sublicentie (licentienemer mag verder licenseren). Vergoeding via royalty (% van omzet), vaste fee, of minimale gegarandeerde betaling. Goed contract voorkomt jarenlange geschillen over scope, exclusiviteit en handhaving. Hieronder: structuur, valkuilen, en wat Maya overweegt voor haar logo-portfolio. ## Het korte antwoord - **Wat**: gebruiksrecht op IE zonder eigendomswissel. - **Vormen**: exclusief, niet-exclusief, sublicentie. - **Vergoeding**: royalty (% omzet), vaste fee, of mengvorm met minimumgarantie. - **Looptijd**: termijn-bepaald of zolang IE-recht bestaat. - **Belangrijk**: scope, exclusiviteit, handhaving en beëindiging precies regelen. ## Wat is een licentie? ![Licentieovereenkomst tussen partijen](https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/06/aho-partners-handshake.jpg) Toestemming van IE-rechthebbende (licentiegever) aan een ander (licentienemer) om het IE-recht te gebruiken, tegen vergoeding. Anders dan overdracht: eigendom blijft bij licentiegever, gebruiksrecht bij licentienemer. Voorbeelden: - Merk: McDonald's licentie aan franchise-houder. - Octrooi: technologielicentie voor productie. - Auteursrecht: software-licentie voor gebruik. - Model: licentie voor productie van design. - Know-how: receptuur, processen. ## Drie hoofdvormen ### 1. Exclusieve licentie Alleen licentienemer mag IE gebruiken — zelfs licentiegever niet meer. Sterk recht, hogere vergoeding. Variant: "alleenrecht-licentie" — alleen licentienemer, maar licentiegever mag ook nog. ### 2. Niet-exclusieve licentie Meerdere licentienemers krijgen gebruiksrecht. Voor licentiegever flexibel — voor licentienemer minder onderscheidend. Vaak gebruikt voor software, technologie. ### 3. Sublicentie ![Royalty-modellen voor licenties](https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/05/hero-kosten-algemene-voorwaarden.jpg) Licentienemer mag IE verder licenseren aan derden. Vereist expliciete toestemming in originele licentie. Voor commerciële platforms en franchise-systemen relevant. ## Royalty-structuren ### Percentage van omzet Meest gangbaar. Typisch 3-15% van netto-omzet uit licentie-product. Lager voor commodity, hoger voor unieke IE. - Voorbeeld: 5% over verkoop van producten met geregistreerd model. - Variabel: tier-structuur — lagere royalty bij hogere omzet. ### Vaste fee Eenmalig of periodiek (jaarlijks). Voor situaties waar omzet lastig meetbaar is. Bv. € 50.000 per jaar voor gebruik merknaam. ### Minimale gegarandeerde betaling Royalty over werkelijke omzet, met minimum-bedrag per jaar. Beschermt licentiegever tegen passieve licentienemer. ### Up-front lump sum + royalty Eenmalige betaling vooraf + lopende royalty. Voor IE met hoog initieel waarde plus doorlopend gebruik. ## Wat moet erin staan? - **Identificatie partijen**: licentiegever, licentienemer. - **Beschrijving IE**: specifiek welk merk/octrooi/auteursrecht. - **Scope**: welke producten/diensten, geografisch gebied, gebruiksmanieren. - **Exclusiviteit**: exclusief, niet-exclusief, of alleenrecht. - **Sublicentie­rechten**: mag licentienemer verder licenseren? - **Vergoeding**: royalty %, vaste fee, betaaltermijnen, minimum. - **Rapportage**: hoe vaak rapporteert licentienemer omzet/gebruik? Audit-rechten. - **Kwaliteits­controle**: aan welke standaarden moet licentie-product voldoen? - **Looptijd**: vaste termijn of opzegbaar? - **Beëindiging**: gronden voor opzegging, gevolgen. - **Handhaving**: wie treedt op tegen inbreuk derden? Kosten-verdeling. - **Aansprakelijkheid**: indemnification, beperkingen. - **Toepasselijk recht en rechter**: bij internationaal verdeeld. ## Veelvoorkomende valkuilen - **Vage scope**: "voor gebruik in marketing" is te breed — specificeer kanalen, looptijd, format. - **Geen kwaliteits­controle**: licentienemer kan reputatie merk schaden. - **Geen rapportage­verplichting**: licentiegever krijgt geen zicht op werkelijke omzet/royalty. - **Geen audit-recht**: bij vermoeden onderaangifte geen recht op boekencontrole. - **Geen handhavings­afspraken**: wie betaalt sommatie/procedure tegen derden bij inbreuk? - **Vage beëindigings­gronden**: ruzie over of beëindiging gerechtvaardigd is. - **Geen automatische beëindiging bij insolventie**: licentienemer faillissement = doorlopend. ## Looptijd en beëindiging Termijn-bepaald (5-10 jaar gangbaar) met verlengingsoptie. Of zolang IE-recht bestaat (octrooi vervalt → licentie eindigt automatisch). Beëindigingsgronden: - Termijnafloop. - Wanbetaling. - Schending kwaliteits­standaarden. - Faillissement of insolventie. - Wijziging zeggenschap (change of control). - Onbenut blijven van licentie ("non-use"). ## Voorbeeld Maya's licentie Maya wil haar herkenbare lettertype "MayaSans" licenseren: - Niet-exclusieve licentie voor commercieel gebruik in marketing- en designprojecten. - Royalty: € 250 per project, of jaarpakket € 2.500 voor onbeperkt gebruik. - Looptijd: 12 maanden, automatisch verlengbaar. - Beëindiging: 60 dagen opzegtermijn, geen restitutie betaalde fees. - Beperkingen: niet voor pornografische, politieke of religieuze uitingen. - Eigendom: blijft bij Maya. ## Eerlijke aanbeveling ![IE-jurist stelt licentieovereenkomst op](https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/05/jurist-consult-overleg.jpg) Voor IE-rechten met commerciële waarde: licentie vaak voordeliger dan overdracht — behoud eigendom, royalty-stroom over tijd. Standaard-templates van IE-jurist (€ 500-€ 2.500) voorkomen jarenlange geschillen. Voor grote licentie-deals (octrooi, merk-franchise): gespecialiseerde jurist met IE + commercieel ervaring. Belangrijkste details: scope, royalty-structuur, kwaliteits­controle, handhaving. Klein verschil in formulering = duizenden euro's verschil over jaren. Voor andere onderwerpen: [wat is intellectueel eigendom](https://mkbjuristen.nl/blog/ondernemen/wat-is-intellectueel-eigendom/), [akte overdracht auteursrecht](https://mkbjuristen.nl/blog/ondernemen/akte-overdracht-auteursrecht/) en [merkregistratie](https://mkbjuristen.nl/blog/ondernemen/merkregistratie/). ## Veelgestelde vragen **Wat is een licentieovereenkomst?** Schriftelijke overeenkomst die gebruiksrecht op IE (merk, octrooi, auteursrecht, model) geeft aan een ander partij zonder eigendomswissel. Tegen vergoeding (royalty, vaste fee, of combinatie). **Exclusief of niet-exclusief?** Exclusief: alleen licentienemer mag gebruiken — hogere vergoeding. Niet-exclusief: meerdere licentienemers — voor licentiegever flexibel. Alleenrecht-licentie: tussenvorm waarbij ook licentiegever mag. **Wat is een royalty?** Percentage van netto-omzet uit licentie-product (typisch 3-15%). Lager voor commodity, hoger voor unieke IE. Alternatieven: vaste fee, minimale gegarandeerde betaling, of combinatie up-front + royalty. **Welke afspraken zijn cruciaal?** Scope (welke producten, geografisch gebied), exclusiviteit, vergoeding (% of vast), rapportage­verplichting, kwaliteits­controle, looptijd, handhavings­afspraken, en beëindigings­gronden. Vage formulering = jarenlange geschillen. **Wat is sublicentie?** Licentienemer mag IE verder licenseren aan derden. Vereist expliciete toestemming in originele licentie. Voor franchise-systemen en platform-modellen relevant. Sublicenties eindigen automatisch bij beëindiging hoofdlicentie. **Hoe regel ik kwaliteits­controle?** In contract: licentienemer moet voldoen aan productstandaarden, branding-guidelines, dienstverleningsniveau. Licentiegever krijgt inspectierecht. Bij niet-naleven: contractuele boete of beëindiging. **Wat kost een licentieovereenkomst?** Standaard template van IE-jurist: € 500-€ 2.500. Voor complexe licenties (octrooi, merk-franchise): € 2.500-€ 15.000+. Investering loont — verschillen in formulering kunnen duizenden euro's over jaren verschil maken.