---
title: "Consignatieovereenkomst opstellen: dit hoort erin"
url: https://mkbjuristen.nl/blog/ondernemen/consignatieovereenkomst-opstellen/
date: 2026-10-23
modified: 2026-10-23
lang: nl
author: "denian@mkbrecht.nl"
description: "Consignatieovereenkomst opstellen? Lees welke onderdelen erin horen, de veelgemaakte fouten en wanneer je een jurist inschakelt."
categories:
  - "Ondernemen"
image: https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/07/consignatieovereenkomst-opstellen-hero-1024x576.jpg
word_count: 1644
---

# Consignatieovereenkomst opstellen: dit hoort erin

Een consignatieovereenkomst opstellen komt neer op vier vragen sluitend beantwoorden: van wie zijn de goederen zolang ze in de winkel staan, wie draagt het risico als er iets mee gebeurt, wanneer en tegen welke prijs wordt er afgerekend, en hoe komt de leverancier zijn onverkochte voorraad weer terug. Daaromheen komen etikettering, telling, verzekering, aansprakelijkheid jegens de eindklant en de retourregeling. De wet kent geen aparte titel voor consignatie, dus alles wat je niet opschrijft moet achteraf uit bewaarneming (art. 7:600 BW), opdracht en koop worden afgeleid. Hieronder staat per onderdeel wat erin hoort en waar zelf opgestelde contracten het vaakst tekortschieten.

## Het korte antwoord

- **Eigendom**: uitdrukkelijk vastleggen dat de goederen eigendom van de leverancier blijven tot de verkoop aan de eindklant.
- **Identificatie**: etikettering, serienummers, aparte administratie en getekende afleverbonnen per zending.
- **Risico en verzekering**: wie draagt diefstal, brand en beschadiging, en op wiens polis staat de voorraad.
- **Afrekening**: meldtermijn na verkoop, prijs of marge, betaaltermijn en een periodieke voorraadtelling.
- **Retour**: maximale consignatietermijn, wie de retourkosten draagt en in welke staat de goederen terug moeten.
- **Rolverdeling**: verkoopt de wederverkoper op eigen naam of namens de leverancier, en wie is dus verkoper jegens de klant.

## Consignatieovereenkomst opstellen: begin bij eigendom en identificatie

![Consignatieovereenkomst opstellen met heldere eigendoms- en identificatieregeling](https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/07/consignatieovereenkomst-opstellen-hero.jpg)

Zet in de eerste inhoudelijke bepaling dat de goederen bij aflevering niet worden verkocht maar in consignatie worden gegeven, dat de wederverkoper ze houdt voor de leverancier en dat de eigendom pas overgaat op het moment van verkoop aan een eindklant. Voeg daaraan toe dat de wederverkoper de goederen niet mag verpanden, bezwaren, verplaatsen naar een andere vestiging of aan derden ter beschikking stellen zonder schriftelijke toestemming.

Die bepaling is juridisch juist maar praktisch waardeloos zonder identificatie. Bij een faillissement moet de leverancier tegenover de curator kunnen aanwijzen welke exemplaren van hem zijn. Neem daarom concrete verplichtingen op: een consignatiesticker of merkteken op elk artikel, registratie op serienummer of artikelnummer, een aparte plaats of afdeling in het magazijn, een aparte voorraadadministratie, en een door beide partijen ondertekende afleverbon per zending. Spreek ook af dat de wederverkoper de leverancier onmiddellijk informeert bij beslag, bij een aanvraag van surseance of faillissement, en dat hij de beslaglegger of curator direct wijst op het consignatiekarakter van de voorraad.

## Risico, zorg en verzekering

De wederverkoper moet bij bewaring de zorg van een goed bewaarder betrachten (art. 7:602 BW). Dat is een inspanningsnorm en geen risicoaansprakelijkheid: bij een inbraak of brand is daarmee nog niet gezegd dat hij moet betalen. Regel het risico daarom uitdrukkelijk.

- **Risico-overgang**: vanaf het moment van aflevering en aftekening van de bon berust het risico bij de wederverkoper, tot het moment van retourzending.
- **Verzekering**: de wederverkoper verzekert de consignatievoorraad tegen brand, diefstal en waterschade tegen ten minste de afgesproken consignatiewaarde, en overlegt op verzoek een polisblad.
- **Waarde per artikel**: neem een prijslijst als bijlage op, zodat bij schade niet over de hoogte hoeft te worden gediscussieerd.
- **Bewaaromstandigheden**: eisen aan temperatuur, vochtigheid, presentatie of beveiliging, waar het product dat vraagt.
- **Demonstratie en uitleen**: of artikelen mogen worden gebruikt als showmodel, en welke waardevermindering daarbij voor rekening van wie komt.
- **Toegang**: het recht van de leverancier om tijdens openingstijden de voorraad te controleren en te tellen.

## Afrekening, telling en retour

![Voorraadtelling en afrekening bij een consignatieovereenkomst](https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/07/consignatieovereenkomst-opstellen-body1.jpg)

De afrekening is het ritme van de samenwerking. Leg vast binnen hoeveel dagen na verkoop de wederverkoper meldt wat er is verkocht, of dat per verkoop of per periode gebeurt, en wanneer betaling volgt. Gangbaar is een maandelijkse verkooprapportage met betaling binnen veertien of dertig dagen daarna, gecombineerd met een kwartaaltelling waarbij de fysieke voorraad wordt vergeleken met de administratie.

Bepaal ook wat er gebeurt bij een verschil tussen telling en administratie. De praktische regel is dat ontbrekende artikelen worden geacht te zijn verkocht en dus worden afgerekend tegen de consignatieprijs. Zonder die bepaling ontstaat na elke telling discussie over zoekgeraakte stukken. Art. 7:403 lid 2 BW geeft de opdrachtnemer al een plicht tot rekening en verantwoording, maar een concreet ritme in het contract is werkbaarder dan een beroep op de wet achteraf.

Voor retour gelden drie punten: een maximale consignatietermijn per artikel, de vraag wie de retourkosten draagt, en de staat waarin de goederen terug moeten. Neem daarbij een eindregeling op: na afloop van de termijn kiest de leverancier tussen terugname of doorlevering, waarbij de resterende voorraad als gekocht geldt tegen de afgesproken prijs. Dat voorkomt dat voorraad jarenlang in een magazijn blijft liggen zonder opbrengst en zonder terugkeer.

## Rolverdeling richting de eindklant

![Rolverdeling tussen leverancier en wederverkoper richting de eindklant](https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/07/consignatieovereenkomst-opstellen-body2.jpg)

Kies expliciet of de wederverkoper op eigen naam verkoopt of als gevolmachtigde namens de leverancier. Verkoopt hij op eigen naam, dan is hij verkoper jegens de klant en draagt hij de wettelijke verplichtingen die daarbij horen, waaronder conformiteit bij consumentenkoop (art. 7:17 BW) en het herroepingsrecht bij verkoop op afstand. Verkoopt hij namens de leverancier, dan komt de koopovereenkomst tussen leverancier en klant tot stand en ontvangt de wederverkoper een commissie.

Regel daarbij ook wat er intern geldt: welke partij herstelt of vervangt bij een gebrek, wie de kosten daarvan draagt, en hoe een klachtmelding wordt doorgegeven. Sluit dat aan op een vrijwaring, zodat de partij die naar buiten toe aansprakelijk is haar kosten intern kan verhalen op de partij bij wie de oorzaak ligt.

Let ten slotte op de prijsafspraak. Verkoopt de wederverkoper voor eigen rekening en risico, dan is het opleggen van een vaste of minimumverkoopprijs een verboden mededingingsbeperking (art. 6 Mededingingswet en art. 101 VWEU). Een adviesprijs of een maximumprijs is wel toegestaan. Formuleer de prijsbepaling daarom zorgvuldig en laat haar aansluiten op de gekozen rolverdeling.

Praktijkvoorbeeld: een sieradenleverancier plaatst collecties bij vijf juweliers zonder afspraak over ontbrekende stukken. Bij de eerste telling missen bij één juwelier elf artikelen met een consignatiewaarde van 9.400 euro. Zonder contractuele regel wordt dat een discussie over diefstal, showmodellen en administratie. Eén zin waarin staat dat ontbrekende artikelen als verkocht worden afgerekend, had de vraag beantwoord voordat zij ontstond.

## Duur, beëindiging en overige bepalingen

- **Duur en opzegging**: bepaalde tijd met verlenging of onbepaalde tijd met een opzegtermijn van bijvoorbeeld één tot drie maanden.
- **Directe beëindiging**: bij faillissement, surseance, beslag, staking van de onderneming of overdracht van de zeggenschap.
- **Terughaalrecht**: het recht van de leverancier om bij beëindiging de voorraad op te halen, met een medewerkingsplicht van de wederverkoper.
- **Exclusiviteit**: of de wederverkoper concurrerende producten mag voeren en of de leverancier in hetzelfde verzorgingsgebied aan anderen mag leveren.
- **Geheimhouding en gegevens**: over inkoopprijzen, marges en klantgegevens, met een regeling over wie welke persoonsgegevens verwerkt.
- **Toepasselijk recht en forum**: bij een buitenlandse partij expliciet Nederlands recht en een bevoegde rechter aanwijzen.

## Eerlijke aanbeveling

![Jurist bespreekt het opstellen van een consignatieovereenkomst met een leverancier](https://mkbjuristen.nl/wp-content/uploads/2026/07/consignatieovereenkomst-opstellen-advies.jpg)

Je hebt hier niet altijd een jurist voor nodig. Gaat het om een beperkte waarde die je zonder gevolgen kunt afschrijven, om één afnemer die je goed kent en om een periode van enkele maanden, dan volstaat een overeenkomst van twee pagina's met de eigendomsbepaling, een getekende afleverlijst met artikelnummers en prijzen, een risicobepaling en een afrekenritme. Houd zelf een kopie van elke afleverbon en tel minstens één keer per kwartaal.

Laat wel meekijken zodra de geplaatste waarde oploopt tot een bedrag dat je niet kunt missen, wanneer je met meerdere afnemers werkt en een standaardmodel nodig hebt, bij plaatsing over de grens waar de btw-regeling voor voorraad op afroep en het toepasselijke recht meespelen, bij producten met garantie- of productaansprakelijkheidsrisico's, of wanneer de afnemer een bankfinanciering heeft met een pandrecht op zijn voorraad. In die situaties bepaalt de tekst of je bij problemen je goederen terugkrijgt of een vordering op een lege boedel overhoudt.

Verder lezen: [wat is een consignatieovereenkomst](https://mkbjuristen.nl/blog/ondernemen/wat-is-een-consignatieovereenkomst/) en [consignatieovereenkomst laten opstellen](https://mkbjuristen.nl/blog/ondernemen/consignatieovereenkomst-laten-opstellen/). Direct regelen kan via de pagina [consignatieovereenkomst](https://mkbjuristen.nl/contracten/consignatieovereenkomst/).

## Veelgestelde vragen

**Wat moet er minimaal in een consignatieovereenkomst staan?** De bepaling dat de eigendom bij de leverancier blijft tot verkoop aan de eindklant, de wijze van identificatie en administratie van de voorraad, de risicoverdeling en verzekering, het afrekenritme met prijs of marge, een voorraadtelling met een regel voor ontbrekende artikelen, en een retour- en beëindigingsregeling.

**Hoe leg je vast welke goederen in consignatie zijn?** Met een consignatiemerkteken of sticker op elk artikel, registratie op serie- of artikelnummer, een aparte plaats in het magazijn, een gescheiden voorraadadministratie en een door beide partijen ondertekende afleverbon per zending. Zonder die bewijsmiddelen kun je bij een faillissement niet aantonen welke exemplaren van jou zijn.

**Wie is aansprakelijk als er goederen ontbreken bij de telling?** Dat volgt uit het contract. De gangbare en werkbare regel is dat ontbrekende artikelen worden geacht te zijn verkocht en dus worden afgerekend tegen de consignatieprijs. Zonder die bepaling ontstaat bij elke telling discussie over diefstal, showmodellen en administratiefouten.

**Moet de wederverkoper de voorraad verzekeren?** Alleen als je dat afspreekt. De wet legt hem de zorg van een goed bewaarder op (art. 7:602 BW), maar dat is een inspanningsnorm en geen risicoaansprakelijkheid. Neem daarom op dat het risico vanaf aflevering bij de wederverkoper ligt en dat hij de consignatievoorraad meeverzekert tegen ten minste de afgesproken waarde.

**Wie is verkoper richting de eindklant?** Dat hangt af van de gekozen constructie. Verkoopt de wederverkoper op eigen naam, dan is hij de verkoper en draagt hij de verplichtingen bij consumentenkoop, waaronder conformiteit (art. 7:17 BW). Verkoopt hij als gevolmachtigde namens de leverancier, dan komt de koop met de leverancier tot stand. Leg de keuze uitdrukkelijk vast en koppel er een interne vrijwaring aan.

**Mag ik een vaste verkoopprijs opleggen?** Niet als de wederverkoper voor eigen rekening en risico verkoopt; een vaste of minimumverkoopprijs is dan een verboden mededingingsbeperking (art. 6 Mededingingswet en art. 101 VWEU). Een adviesprijs of maximumprijs mag wel. Draagt de leverancier alle commerciële risico's en treedt de wederverkoper feitelijk als agent op, dan ligt dat anders.

**Hoe voorkom ik dat voorraad jarenlang blijft staan?** Door een maximale consignatietermijn per artikel af te spreken met een eindregeling: na afloop kiest de leverancier tussen terugname of doorlevering, waarbij de resterende voorraad als gekocht geldt tegen de afgesproken prijs. Leg daarbij vast wie de retourkosten draagt en in welke staat de goederen terug moeten.