Sinds de Belastingdienst per 1 januari is begonnen met het handhaven van de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA) zijn er duidelijke verschuivingen merkbaar op de arbeidsmarkt. Zelfstandigen die voorheen zonder problemen als zzp’er werkten, krijgen steeds vaker de vraag of ze in loondienst willen treden. Werkgevers die worden geconfronteerd met strengere controle op schijnzelfstandigheid, kiezen er in veel gevallen voor om waardevolle krachten een vast contract aan te bieden. Dit lijkt een logische oplossing te zijn voor beide partijen.
Meer sollicitaties en minder nieuwe zzp‘ers
Een van de meest opvallende ontwikkelingen is de sterke toename in sollicitaties sinds de handhaving is ingegaan. In januari werd 38% meer gesolliciteerd dan in dezelfde maand een jaar eerder. Dit blijkt uit cijfers van de Nationale Vacaturebank. Tegelijkertijd registreerde de Kamer van Koophandel een derde minder nieuwe inschrijvingen van zzp’ers in vergelijking met dezelfde maand in voorgaande jaren. Dit wijst erop dat veel zelfstandigen de overstap maken naar loondienst, al dan niet gedwongen door de veranderde regelgeving. Werkgevers lijken deze ontwikkeling te omarmen. Ruim een kwart van de HR-afdelingen heeft aangegeven zzp’ers een vast contract aan te bieden om hen binnen de organisatie te houden. Niet voor niets geeft HR Praktijk aan dat 60% van de HR-professionals andere manieren zoekt om zzp’ers te behouden zonder het risico te lopen op naheffingen of boetes.
De impact van de handhaving op schijnzelfstandigheid
De Wet DBA is in het leven geroepen om te voorkomen dat zelfstandigen structureel werken onder omstandigheden die eigenlijk neerkomen op loondienst, zonder dat ze de daarbij horende rechten en zekerheden krijgen. Jarenlang was er sprake van een handhavingsmoratorium, waardoor de wet grotendeels dode letter bleef. Nu de Belastingdienst de regels daadwerkelijk gaat controleren, nemen werkgevers maatregelen om mogelijke risico’s te beperken. Zeker in sectoren waar veel zzp’ers actief zijn, zoals de zorgsector en de IT-sector, is de impact groot. Werkgevers die voorheen probleemloos jarenlang dezelfde zelfstandigen inhuurden, moeten nu kritisch kijken naar de aard van de arbeidsrelatie. De beoordeling van de Belastingdienst is ook streng: als een zzp’er grotendeels hetzelfde werk doet als de vaste medewerkers, niet zelfstandig genoeg is in het bepalen van werktijden en structureel voor dezelfde opdrachtgever werkt, kan er bijvoorbeeld sprake zijn van schijnzelfstandigheid.
Een vast contract als oplossing?
Voor veel werkgevers en zzp’ers is een vast dienstverband een logische oplossing. Werkgevers behouden waardevolle medewerkers en zzp’ers krijgen meer financiële zekerheid en arbeidsrechten. Toch is dit geen eenvoudige overstap. Veel zelfstandigen hechten juist waarde aan de flexibiliteit en vrijheid die het zzp-bestaan biedt. Bovendien kunnen er verschillen zijn in beloning en secundaire arbeidsvoorwaarden die een overstap naar loondienst minder aantrekkelijk maken. In ieder geval is het essentieel om de juiste afweging te maken. Niet iedere zelfstandige hoeft per se een vast contract te krijgen, mits de relatie op een correcte manier is ingericht. Daarnaast is het mogelijk om binnen het kader van een arbeidscontract tegemoet te komen aan bepaalde wensen van de zzp’er. In ieder geval moet het nieuwe contract dan duidelijkheid bieden over arbeidsvoorwaarden, salaris, pensioenopbouw en eventueel zelfs overgangsregelingen. Daarnaast moet goed worden gekeken naar de bestaande afspraken, zoals concurrentiebedingen of afspraken over intellectuele eigendomsrechten.
Het is met andere woorden cruciaal om de overstap naar loondienst goed te regelen. Een goed opgestelde arbeidsovereenkomst voorkomt discussies achteraf en zorgt ervoor dat beide partijen weten waar ze aan toe zijn. Juridische begeleiding kan helpen bij het in kaart brengen van de risico’s. MKB Juristen biedt daarom juridische ondersteuning bij het beoordelen van arbeidsrelaties en het opstellen van arbeidsovereenkomsten. Neem vrijblijvend contact met ons op om de situatie te bespreken.
